عطا ملك جوينى
857
تاريخ جهانگشاى جوينى ( فارسي )
مىشده است « 1 » . مآخذ : علاوه بر مآخذ مذكوره در فوق در مواضع ذيل نيز ذكرى از فريم آمده است : تاريخ طبرى سلسلهء 3 ص 1529 در حوادث سنهء 250 ، اصطخرى ص 205 ، ابن حوقل ص 268 ، ابن الفقيه ص 306 ، شرح تاريخ يمينى ج 2 ص 10 ، 193 ، 196 ، ترجمهء تاريخ ابن اسفنديار بسيار مكرّر ( رجوع شود به فهرست آن « 2 » ) ، معجم البلدان ياقوت ج 3 ص 890 ، ابن الأثير در حوادث سنهء 407 ج 9 ص 110 ، نزهة القلوب حمد اللّه مستوفى ص 162 ، تاريخ مازندران سيّد ظهير الدّين مرعشى بسيار مكرّر ( رجوع به فهرست آن ) ، و از مؤلّفات جديده : كتاب التّدوين فى احوال جبال شروين تأليف مرحوم محمّد حسن خان اعتماد السّلطنة ص 42 ، « اراضى خلافت اسلاميّه » از لسترنج « 3 » ص 372 - 373 ، رسالهء « اصفهبدان فريم » از كازانوا « 4 » بسيار مكرّر . عقيدهء اين مؤلّف اخير چنان كه در حواشى صفحهء سابق نيز بدان اشاره كرديم اينست كه فريم عبارت بوده از همين فيروزكوه حاليّه نزديك دماوند و آن سهو است . ( 62 - ) - ص 737 س 8 ، شهرياركوه : شهرياركوه يا جبل شهريار كه نام آن نيز مانند فريم سابق الذّكر در مؤلّفات قدما « 5 » در مقام صحبت از جبال طبرستان بسيار آمده ظاهرا چنان كه از مقايسه بين عبارات مختلفهء مؤلّفين مذكور واضح مىشود عبارت بوده از سلسلهء جبال هزار جريب حاليّه « 6 » و به عبارة اخرى شهريار كوه نام كوهستانى بوده كه فريم مذكور شهر عمدهء آن بوده است : ابن اسفنديار در فصل شورش اهالى طبرستان به سردارى وندادهرمز بر ضدّ نايبان خليفه گويد « 7 » : « نزد اصفهبد شروين به شهرياركوه
--> ( 1 ) - « و انضمّ الى الحسن بن زيد [ الدّاعى الكبير ] حوزيّة جبال طبرستان خلا ما كان من سكّان جبل فريم فانّ رئيسهم كان يومئذ و المتملّك عليهم قارن بن شهريار فانّه كان ممتنعا بجبله و اصحابه قلم ينقد للحسن بن زيد و لا من معه حتّى مات ميتة نفسه « ( طبرى در حوادث سنهء 250 سلسلهء 3 ص 1529 باختصار ) » . ( 2 ) - در عنوان Farim و Parim . ( 3 ) - G . Le Strange . ( 4 ) - Paul Casanova , Les Ispehbeds de Firim . ( 5 ) - رجوع شود از جمله به تاريخ يمينى ج 1 ص 395 و ج 2 ص 9 ، 14 ، و معجم البلدان در عنوان « سانيز » ، و ابن الأثير ج 8 ص 273 ، و ج 9 ص 58 ( در حوادث سنوات 366 و 388 ) ، و تاريخ ابن اسفنديار ترجمهء براون و تاريخ سيّد ظهير الدّين ( رجوع به فهارس اين دو مأخذ اخير ) . ( 6 ) - آنچه ما در حواشى ذيل صفحات به تبع مرحوم كازانوا گفتهايم كه شهرياركوه عبارت بوده از سلسلهء جبال فيروزكوه و سوادكوه حاليّه سهو است بايد اصلاح شود . ( 7 ) - تاريخ ابن اسفنديار نسخهء كتابخانهء ملّى پاريس « ضميمهء فارسى 1436 » ورق a 87 مطابق ترجمهء براون ص 126 .