عبد اللّه بن ميمون قدّاح را به يكى از اعقاب متعدّدهء او كه اسامى ايشان در سياق همان عبارت ( رجوع شود به ص سابق ) مسطور است مثلا به احمد بن محمّد بن عبد اللّه بن ميمون قدّاح يا حسين [ بن احمد « 1 » ] ابن عبد اللّه مذكور يا سعيد بن حسين مذكور كه عصر ايشان عادة با تاريخ 261 ممكن است موافقت نمايد اشتباه كرده و اعمالى و تاريخى كه متعلّق به يكى از اينها بوده به خود عبد اللّه بن ميمون قدّاح نسبت داده است . و اين احتمال اخير ( يعنى احتمال اشتباه عبد اللّه بن ميمون قدّاح به يكى از اعقاب او ) به نظر راقم سطور اظهر احتمالات است . در دو نسخه از جامع التّواريخ جلد اسماعيليّه كه محرّر اين اوراق به دست دارد يكى نسخهء كتابخانهء ملّى پاريس و ديگرى نسخهء متعلّق به مرحوم براون درين مورد يعنى راجع به عصر عبد اللّه بن ميمون قداح به مراتب از كتاب الفهرست نيز گذرانيده و وى را تا سنهء دويست و نود و پنج در حيات دانسته است و عين عبارت او اينست « 2 » : « و از جملهء داعيان يكى ميمون قدّاح بود و پسرش عبد اللّه بن ميمون كه ايشان را از علما و اكابر آن طايفه شمرند . . . و در سال دويست و نود و پنج « 3 » عبد اللّه بن ميمون قدّاح كه به زىّ صوم و صلاة و طاعات و عبادات متحلّى بود و بر سرّ آن دعوت آگاه به عسكر مكرم مقام كرد به موضع ساباط نوح و اموال و اتباع او فراوان شد » ، انتهى باختصار . و اين تاريخ بدون هيچ شك و شبهه غلط فاحش و خطاى صريح است يا از نسّاخ يا از خود مؤلّف ، و در هيچ

--> جواب گوئيم اين احتمال به كلّى باطل است زيرا كه ابن النّديم در سياق همان عبارت بلافاصله قبل عبد اللّه بن ميمون قدّاح را با قرمط معروف مؤسّس مذهب قرامطه معاصر شمرده است و قرمط چنان كه معلوم است تا سنهء 286 در حيات بوده است . پس واضح است كه در اعداد سنهء 261 ابدا سهو و اشتباهى نيست ، اگر اشتباهى هست به تقريرى كه در متن نموديم يا در تعيين عصر عبد اللّه بن ميمون است كه قريب يك مائة مؤخّرتر از آنچه بوده فرض شده يا در شخص خود اوست كه به يكى از اعقاب او التباس شده است . ( 1 ) - نام احمد قطعا از عبارت الفهرست سقط شده زيرا در فصلى كه مقريزى در اتّعاظ الحنفاء ص 11 - 14 از قول شريف اخو محسّن نقل كرده و به تصريح خود او يعنى مقريزى عين همين فصلى است كه صاحب الفهرست از ابن رزام نقل نموده در مورد ما نحن فيه ( اتّغاظ ص 13 ) نام اين شخص حسين بن احمد بن عبد اللّه مسطور است نه حسين بن عبد اللّه ؛ و همچنين است به عينه در الفرق بين الفرق بغدادى ص 267 . ( 2 ) - جامع التّواريخ نسخهء كتابخانهء ملّى پاريس Supp . pers . 1364 ورق a 6 - a 8 و نسخهء مرحوم براون ص 6 - 9 . ( 3 ) - كذا واضحا با اعداد صريحه نه با ارقام هندسى در هر دو نسخهء مذكورهء جامع التّواريخ : نسخهء پاريس ورق a 8 ، و نسخهء براون ص 9 .