جعفر صادق عليه السّلام مىشمرند « 1 » ولى ايشان چنان كه جوينى در اينجا و رشيد الدّين در جامع التّواريخ از كتب خود آن‌ها نقل نموده‌اند او را از اركان مذهب خود و از دعاة بزرگ طريقهء اسماعيليّه مىپندارند « 2 » . و چون در فصل سابق به دلايل قطعى كه شك و ترديد را در آن راه نيست اثبات نموديم كه عبد اللّه بن ميمون قدّاح از خلّص شيعهء اماميّه بوده و به هيچ وجه من الوجوه ربطى و انتسابى با طايفهء اسماعيليّه نداشته پس اين دعوى اسماعيليان را يعنى اينكه ايشان عبد اللّه بن ميمون قدّاح را از منتسبان كيش خود و از مؤسّسين اوليّهء آن طريقه مىشمرند لابد حمل بر اين بايد نمود كه اين فقره ( مانند بسيارى ديگر از مرويّات و منقولات آن طايفه ) به كلّى افسانه است و مدرك تاريخى ندارد و غرض از وضع اين افسانه لابد اين بوده كه خواسته‌اند اساس مذهب خود را براى مزيد آبرو و اعتبار به يكى از معاريف اصحاب امام جعفر صادق يعنى امامى كه در فضل و شرف متّفق عليه عامّه و خاصّه و علاوه بر آن ابو الائمّهء خود آن طايفه است استناد و اتّكاء داده باشند تقريبا نظير به ابيّه در عصر حاضر ما كه غالب مشاهير رجال عالم را گويند كه « از ماست » . و از قراين قويّه بر تأييد اين احتمال آنست كه قدماء مورّخين و مؤلّفين ملل و نحل كه در حدود سيصد هجرى كمابيش مىزيسته‌اند از قبيل حسن بن موسى النّوبختى « 3 » صاحب كتاب فرق الشّيعة و ابو الحسن اشعرى « 4 » معروف صاحب كتاب مقالات

--> ( 1 و 2 ) - دستور المنجّمين كه از كتب مهمّهء اسماعيليّهء نزاريّه است در ترجمهء احوال امام محمّد باقر عليه السّلام از جمله مشاهير اصحاب آن حضرت يكى « ميمون القدّاح » را شمرده و سپس بلافاصله در فصل بعد در شرح احوال امام جعفر صادق عليه السّلام از جمله مشاهير رجال او عبد اللّه بن ميمون [ قدّاح ] را نام برده است و هذا نصّه فى هذا الموضع الأخير : « من مشاهير رجاله [ اى رجال جعفر الصّادق ] سوى ابى الخطّاب المفضّل ابن عمر و جابر بن حيّان الصّوفى صاحب التّصانيف و عبد اللّه بن ميمون الّذى سلم ( ؟ ) منه السّابع من اولا ( ؟ - من الأئمّة ؟ ) الّذى كان يسمّى القائم اعنى محمّد بن اسماعيل رضى اللّه عنهما الخ » ( دستور المنجّمين نسخهء كتابخانهء ملّى پاريس Arabe 5968 ورق b 333 ) ، و اگرچه كلمهء القدّاح را بر اسم عبد اللّه بن ميمون نيفزوده ولى چون بر اسم پدرش ميمون در فصل سابق افزوده و چون احدى ديگر از اصحاب امام جعفر صادق موسوم به عبد اللّه بن ميمون نبوده اصلا و ابدا جاى شك نيست كه مراد همان عبد اللّه بن ميمون قدّاح است بدون شبهه و ترديدى . ( 3 ) - سال وفات او معلوم نيست ولى به تصريح علّامه در خلاصة الأقوال ص 21 در حدود سيصد يا اندكى پيش و پس ( « قبل الثّلاثمائة و بعدها » ) مىزيسته است ( رجوع شود نيز به مقدّمهء فرق الشيعة ص يح ) . ( 4 ) - متوفّى در سنهء سيصد و بيست و چهار به اصحّ اقوال ( تبيين كذب المفترى فيما نسب الى الإمام ابى الحسن الاشعرى لا بن عساكر طبع دمشق ص 147 ) .