غلامحسين محرمى
77
تاريخ تشيع از آغاز تا پايان عصر غيبت صغرى ( فارسي )
3 - حفظ عترت پيامبر وارثان اصلى پيامبر و حاميان راستين دين ، خاندان پيامبر بودند . آنان همتاى قرآن ، دومين يادگار گرانبهاى پيامبر و مفسران شريعت بودند و اسلام ناب و اصيل را پس از پيامبر به مردم نشان دادند . نابودى آنان ضربهاى جبرانناپذير بود . امير مؤمنان مىفرمايد : « . . . پس انديشه كردم ، ديدم در آن هنگام به غير از اهل بيت عليهم السّلام خود ياورى ندارم . راضى نشدم كه آنها كشته شوند » . « 1 » تشكل عينى و سياسى شيعه بعد از سقيفه اگرچه با تشكيل سقيفه ، على عليه السّلام از صحنه سياسى به دور ماند ، شيعيان به صورت گروهى ويژه ، با جهتگيرى سياسى ويژهاى بعد از سقيفه تشكيل يافتند و انفرادى يا دستهجمعى از حقانيت على عليه السّلام دفاع كردند . نخست در خانه فاطمه عليها السّلام جمع شدند و از بيعت خوددارى كردند كه با هجوم كارگزاران سقيفه روبهرو شدند . « 2 » ولى چون على عليه السّلام به سبب حفظ اسلام ، خشنود به رفتار خشونتآميز با آنان نبود ، خواستند با بحث و مناظره به مقابله برخيزند . براء بن عازب نقل مىكند كه : « از قضاياى سقيفه دلتنگ بودم ؛ شب هنگام به مسجد پيامبر رفتم و مقداد ، عبادة بن صامت ، سلمان فارسى ، ابو ذر ، حذيفه و ابو الهيثم بن تيّهان را ديدم كه درباره رخداد بعد از درگذشت پيامبر ، گفتوگو مىكردند . باهم به خانه أبى بن كعب رفتيم كه او گفت هر چه حذيفه بگويد ، نظر او همان است » . « 3 » سرانجام شيعيان على عليه السّلام در روز جمعه ، در مسجد النبى با ابو بكر مناظره ، و او را محكوم كردند ؛ طبرسى نقل مىكند : « ابان بن تغلب از امام صادق عليه السّلام مىپرسد : فدايت شوم ، هنگامى كه ابو بكر در جايگاه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله نشست ، كسى به او اعتراض نكرد ؟ حضرت فرمود : چرا دوازده نفر از مهاجران و انصار چون : خالد بن سعيد ، سلمان فارسى ، ابو ذر ، مقداد ، عمار ، بريدة
--> ( 1 ) . فنظرت فإذا ليس لى معين إلا اهل بيتى فضننت بهم عن الموت ( نهج البلاغه . فيض الاسلام ، خطبه 26 ) ( 2 ) . ابن واضح . تاريخ يعقوبى ، منشورات الشريف الرضى قم ، 1414 ه ، ج 2 ، ص 126 . ( 3 ) . ابن ابى الحديد . شرح نهج البلاغه ، دار احياء التراث العربى ، بيروت ، ج 2 ، ص 51 .