درس ششم نقش قريش در رخداد سقيفه به رغم رويداد غدير و تلاش‌هاى پيامبر براى جانشينى على عليه السّلام ، اجتماع سقيفه وقوع يافت . فرمان خدا زمين ماند و خاندان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله خانه‌نشين شدند . در اين جريان بايد نقش قريش را خاطرنشان كرد . زيرا قريش يگانه مردمى بودند كه مىخواستند و توانستند حق عترت پيامبر را تصاحب كنند . امير مؤمنان على عليه السّلام در موارد بسيارى به ظلم و تعدّى قريش و كوشش آنان براى دستيابى به خلافت تصريح مىكند « 1 » . امام حسن عليه السّلام نيز در مكاتبه‌اى كه با معاويه داشت ، نقش قريش را در سقيفه برشمرد و فرمود : « پس از درگذشت پيامبر ، قريش خود را قبيله و نزديكان آن حضرت قلمداد كردند و با اين حجت ساير عرب‌ها را كنار زدند و امر خلافت را به دست گرفتند و آن‌گاه كه ما اهل بيت محمد صلّى اللّه عليه و آله همين سخن را به آنها گفتيم ، با انصاف با ما رفتار نكردند و ما را از حقمان محروم كردند » « 2 » . امام باقر عليه السّلام هم به يكى از اصحابش مىفرمايد :

--> ( 1 ) . براى نمونه در خطبه 17 نهج البلاغه مىفرمايد : خدايا ! من در برابر قريش و كسانىكه آنها را يارى مىكنند ، از تو كمك مىطلبم ؛ زيرا آنان پيوند خويشى مرا قطع كردند و منزلت مرا كوچك شمردند و در امر خلافت كه اختصاص به من داشت ، بر دشمنى با من اتفاق كردند : ( نهج البلاغه ، فيض الاسلام ، ص 555 ) همچنين در جواب نامه برادرش ، عقيل مىفرمايد : پس قريش و سخت تاختن‌شان در گمراهى و جولان‌شان در دشمنى و ستيزگى و نافرمانىشان را در سرگردانى از خود رها كن ؛ زيرا آنان به جنگ با من اتفاق كرده‌اند ، مانند اتفاقى كه به جنگ با رسول خدا كرده بودند ، پيش از من ، كيفر رساننده‌ها به جاى من قريش را كيفر دهند كه خويشاوندى بريدند و سلطنت پسر مادرم را از من ربودند . ( همان ، ص 974 ) . ( 2 ) . ابو الفرج اصفهانى . مقاتل الطالبيين ، منشورات الشريف الرضى ، قم ، 1416 ه ، ص 65 .