مردم را دور خويش گردآورده و دست به قيام مىزدند ، تا اين‌كه در سال 270 ه كه حسن بن زيد درگذشت و پس از مرگ ، برادرش محمد بن زيد را به جانشينى خويش برگزيد و او تا سال 287 ه . در آن سامان حكم مىراند . سرانجام در اين سال در جنگى كه ميان او و محمد بن هارون ، فرمانده سامانى درگرفت ، به شهادت رسيد . « 1 » در سال 287 ه پس از شهادت محمد بن زيد ، ناصر كبير ملقب به اطروش در منطقه گيلان و ديلم ميان مردم به‌پا خاست و آنان را به اسلام فراخواند و 14 سال در آنجا به حكومت پرداخت . « 2 » تا اين‌كه در سال 301 به طبرستان آمد و زمام حكومت آنجا را به دست گرفت . « 3 » د : قيام يحيى بن حسين ( زيديان يمن ) در سال 288 هجرى ، يحيى بن حسين علوى ملقب به « الهادى الى الحق » در حجاز قيام كرد ؛ زيديان دور او گرد آمدند . وى در همين سال با همكارى قبايل يمنى وارد صنعا شد و در جايگاه امام زيدى به نامش خطبه خواندند . اگرچه او درگيرىهاى با قبايل يمن داشته ، در نهايت توانسته است زمام امور آنجا را بدست گيرد و به حكومت بپردازد . كه سرانجام در سال 298 ه در اثر مسموميت از دنيا رفته است . از وى به‌عنوان يكى از بزرگترين شخصيت‌هاى زيدى ياد شده است ؛ او از لحاظ علم و دانش نيز جايگاه ممتازى داشته است ، از اين‌رو مذهب زيدى در يمن به نام وى معروف شده و « هادويه » خوانده مىشود . « 4 » فرزندان او ائمهء زيديه و فرمانروايان يمن بودند . « 5 » امامت و حكومت زيديه در يمن ، تا سال 1382 كه نهضت جمهورىخواهى عربى در يمن برپا گرديد ، در فرزندان و نوادگان « الهادى الى الحق » ادامه داشت .

--> ( 1 ) . ابو الفرج اصفهانى ، مقاتل الطالبيين ، منشورات الشريف الرضى ، ط دوم ، 1416 - 1374 ص 542 . ( 2 ) . مسعودى : همان ، ص 283 . ( 3 ) . همان ، ص 327 . ( 4 ) . رجوع شود به على ربانى گلپايگانى . فرق و مذاهب كلامى ، مركز جهانى علوم اسلامى ، ج اوّل 1377 ، ص 134 . ( 5 ) . سيوطى ، جلال الدين . تاريخ الخلفاء ، منشورات الشريف الرضى ، قم ، ط اول ، 1411 ه ، ص 525 .