غلامحسين محرمى
113
تاريخ تشيع از آغاز تا پايان عصر غيبت صغرى ( فارسي )
درس دوازدهم شروع دعوت عباسيان و تاثير آن در توسعه تشيّع از سال 111 ه . دعوت عباسيان شروع شد . « 1 » از يكسو سبب گسترش تشيّع در مناطق گوناگون قلمرو اسلامى شد و از سوى ديگر از اختناق امويان كاست ، در نتيجه شيعيان توانستند نفس راحتى بكشند . امامان معصوم عليهم السّلام در اين زمان مبانى فقهى و كلامى شيعه را پايهگذارى كردند و تشيّع وارد مرحلهء جديدى شد . بهطور كلى در زمان امويان دوگانگى ميان فرزندان على عليه السّلام و فرزندان عباس وجود نداشت و اختلافى بين آنان نبود ؛ چنانكه سيد محسن امين در اينباره مىگويد : « بنى على و بنى عباس در زمان بنى اميه در يك مسير بودند . مردمى كه به اينها مىپيوستند و معتقد مىشدند كه آنان از بنى اميه به خلافت سزاوارترند و آنان را يارى مىكردند ، شيعهء آل محمد عليهم السّلام ناميده مىشدند . در اين زمان ، ميان فرزندان على و فرزندان عباس اختلاف در رأى و مذهب نبود . اما هنگامىكه بنى عباس به حكومت رسيدند ، شيطان ميان آنان و فرزندان على عليه السّلام اختلاف انداخت و ستمهاى زيادى به فرزندان على روا داشتند . « 2 » » بدينسبب داعيان فرزندان عباس مردم را به خشنودى آل محمد دعوت مىكردند و از مظلوميت خاندان پيامبر مىگفتند . ابو الفرج اصفهانى مىگويد : « بعد از كشته شدن وليد بن يزيد و اختلاف ميان بنى مروان ، داعيان و مبلغان بنى هاشم به نواحى گوناگون رفتند و نخستين چيزىكه اظهار مىكردند ، فضل على بن ابى طالب و فرزندانش بود . ايشان به مردم مىگفتند كه بنى اميه اولاد على را چگونه كشته يا پراكنده ساختهاند » . « 3 »
--> ( 1 ) . ابن واضح ، احمد بن ابى يعقوب ، تاريخ يعقوبى . منشورات الشريف الرضى ، ج 2 ، ص 319 . ( 2 ) . سيد محسن امين . اعيان الشيعة ، دار التعارف للمطبوعات ، بيروت ، ج 1 ، ص 19 . ( 3 ) . ابو الفرج اصفهانى . مقاتل الطالبيين ، منشورات الشريف الرضى ، 1416 ه ، ص 207 .