بهرسير « 1 » و رومگان و نهر درقيت و كوثا و نهرگوبر « 2 » را بر آن بيفزود ، پس از آن كاردارانى « 3 » بر اين جاها بگماشت . آنگاه به استخر بازگشت و از آنجا نخست به سگستان و بعد به گرگان رفت و پس به ابرشهر « 4 » و مرو و بلخ و خوارزم و دورترين

--> بايد متوجّه بود كه تقسيمات در دولتهاى شرقى از روى نواحى مالياتى بود . در ميان نواحى واقعا پرثروتى كه به شاهنشاهى ايران تعلّق داشت سرزمين بابل از ولايات ديگر مهم‌ّتر بود . ( 1 ) - بهرسير شكل عربى به اردشير است و دليل اينكه نبايد بهرسير خواند اشعارى است كه ياقوت در ذيل اين كلمه ذكر كرده است . در كتابها بيشتر به جاى بهرسير نهرسير و يا نهرشير آمده است . اين دو صورت اخير گرچه به جهت شباهت اسمى با نواحى مالياتى عراق كه غالبا با نهر ( جوى ) تركيب مىشود ممكن است به ظاهر محتمل جلوه كند ولى به هر حال نادرست است . ( 2 ) - به گفتهء ابن خرداذبه ( ص 29 ) استانى كه پايتخت شاهنشاهى ساسانى در آن بود به نام بنيادگذار اين شاهنشاهى اردشير پابكان ناميده مىشد . اين پنج تسوك به گفتهء او اجزاء اين استان را تشكيل مىدادند ؛ قدامه نيز با او موافق است ( ص 236 ) . اين تقسيم بدان گونه كه در اينجا آمده است از اردشير نيست بلكه از اواخر دورهء ساسانيان است و عربها نيز آن را به همان نحو پذيرفتند . يكى از دلايل ما اين است كه نام رومگان اگر درست باشد به معنى روميان است و مانند روميّه اسم شهر انطاكيهء نو است كه خسرو اوّل براى اسيران رومى ساخته بود . اين شهر بر كنار دجله كمى پائين‌تر از سلوكيّه قرار داشت ( رجوع شود به نقشهء ( Chesney . كوثا كه در كتاب دوّم ملوك تورات ( فصل 17 ، آيهء 24 و 30 ) نيز ذكر شده است شايد همان تلّ ابراهيم باشد كه درست در جنوب سلوكيّه بر جبل ابراهيم واقع است . نام اين پيغمبر كه با نام موضع تركيب يافته بود بعدها نام اصلى محلّ را از ميان برده است . گويا ياقوت از نام دو تسوك ديگر اطّلاع درستى نداشته است . استخر همواره در نظر ايرانيان و شايد هم به طور رسمى پايتخت مملكت شاهنشاهى بوده است ولى چون پارس دور و كنار افتاده بود كمتر از زمان هخامنشيان براى مقرّ سلطنت مناسبت داشت . پايتخت واقعى تيسفون بوده است و گاهى هم شهرى در خوزستان ( رجوع شود به مطالب آينده ) . اين را هم بايد گفت كه ساكنان پارس در زمان ساسانيان از مزايائى كه در زمان هخامنشيان داشته‌اند برخوردار نبوده‌اند . ( 3 ) - احتمال مىرود كه كلمهء عربى « عامل » ترجمهء كلمهء فارسى « كاردار » باشد . ( 4 ) - اين مطلب ممكن است درست باشد كه اردشير پس از فتح اراضى دجله و ماد نواحى شرقى را نيز فتح كرده بود . سگستان ( سكستان ، شكل تازه‌تر آن سيستان ) سرزمينى است كه درياچهء زره يا هامون در آن واقع است . و پايتخت آن زرنگ بوده است . نيمى از اين شهر بايستى بناى اردشير باشد ( مقدسى ص 305 و بعد ) . گرگان ( هوركانيه ) سرزمين معروفى است واقع در گوشهء جنوب شرقى درياى خزر و در همه اوقات از مواضع دفاعى ايرانيان بوده است در برابر اقوام وحشى . ابرشهر نام قديم‌تر شهر ، و به عبارت بهتر ، ناحيهء نيوشاپور ( به ياء مجهول ، امروزه نيشاپور ، به عربى نيسابور ) بوده است . اين ناحيه كه در ولايت خراسان امروزى واقع است موطن پارثيان بوده است .