تئودور نولدكه ( مترجم : عباس زرياب )

451

تاريخ ايرانيان و عربها در زمان ساسانيان ( فارسي )

سالى مىگيريم كه با سىام ژوئيه 457 م آغاز مىگردد « 1 » . سومين سال ادعائى سلطنت پيروز را كه در آن عملا به شاهنشاهى رسيده است سالى مىدانيم كه با سىام ژوئيه 459 م آغاز مىگردد . بدين ترتيب سالهاى احتسابى سلطنت يزدگرد دوم عبارت است از چهارم اوت 438 م تا بيست و نهم ژوئيه 457 م . اما او در پايان سال احتسابى سلطنتش زنده نبوده است زيرا اليزئوس كه معاصر او بوده است و حجيّت گفتار او در اينجا از همه بيشتر است گفته است كه او در سال نوزدهم سلطنت خود وفات يافته است ( لانگلوا ج 2 ص 248 ) . چون جنگ بر سر جانشينى او بلافاصله پس از مرگ او آغاز شده است باقيماندهء سال آخر سلطنت او بالطبع به پادشاهان ديگرى متعلق نبوده است . الياس كه سلطنت او را 18 سال گفته است با آنچه گفتيم موافق است و همچنين گفتهء مورخان عربى كه به اتفاق سلطنت او را 18 سال و چند ماه دانسته‌اند ، در صورتى كه آگاثياس اين مدت را هفده سال و چهار ماه ، و لازار « بيش از 17 سال » گفته است . بلاش و كواذ و جاماسپ مدّت سلطنت بلاش را همه چهار سال گفته‌اند . نخستين سال سلطنت او از بيست و سوم ژوئيهء 484 م آغاز مىشود و آخرين سال سلطنت او در بيست و يكم ژوئيهء 488 م پايان مىيابد ( و يا به حساب الياس از اول اكتبر 484 تا 30 سپتامبر 488 م ) . اين رقم با مدت سلطنت كواذ كه به طور مطمئن بر ما معلوم است تطبيق مىكند . وفات كواذ چنان كه در شرح سلطنت او گفته‌ايم پس از 43 سال و دو ماه سلطنت در سيزدهم سپتامبر اينديكسيون دهم ( - 531 مسيحى ) و دو ماه پس از

--> ( 1 ) - مطابق گفتهء الياس ، از روى حساب سريانى ، از اول اكتبر 769 سلوكى - 457 م .