گفته‌هاى اين نويسندهء لاتينى برنمىآيد كه شاپور در سال 241 مسيحى نيز سلطنت مىكرده است . شايد گزارش خاصّى كه دربارهء مانى هست نقطه اتّكاى محكمى در اينجا باشد . به موجب اين گزارش آغاز دعوت مانى روز جلوس شاپور اول بر تخت سلطنت بوده است و مطابق بوده است با « يكشنبه اوّل نيسان هنگامى كه آفتاب در برج حمل بوده است « 1 » . » اين تاريخ مطابق بيستم مارس سال 242 مسيحى بوده است . چون اول نيسان كه مطابق تقويم يوليائى مطابق اول آوريل است در هيچيك از سالهايى كه در اينجا قابل احتمال باشد با يكشنبه تصادف نكرده است « 2 » ، مىتوانيم در اينجا محاسبه با سال قمرى را فرض كنيم . در آن سال اقتران نيّرين در ظهر نوزدهم مارس بوده است و اگر اول ماه قمرى را روز بيستم مارس بدانيم اشتباه به چند ساعت تقليل مىيابد ؛ زيرا در محاسبات سال و ماه قمرى اوّل شب از روز بعدى محسوب مىشود و بنابراين محاسبهء مذكور كاملا درست درمىآيد . زيرا برطبق معمول اوّل ماه قمرى را از روز بعد از اقتران نيّرين حساب مىكنند و در اين صورت بيستم مارس سال 242 مسيحى روز يكشنبه بوده است . علاوه بر اين ذكر « هنگامى كه آفتاب در برج حمل بود » از تاريخ‌گذارى تقريبى دخول آفتاب در برج اعتدال ربيعى مسلّما مطمئن‌تر است . دخول آفتاب در برج اعتدال ربيعى در آن هنگام نيم ساعت پس از نيمه‌شب 22 مارس اتفاق افتاده بود . اشتباه يك روز در برابر اشكالات چنين محاسبه‌اى اهميت ندارد ، مخصوصا كه تلفيقات ساختگى ستاره‌شماران در مواقع ضرورت حقايق را كمى تغيير مىداد . به احتمال قوى روز مذكور آغاز سال نو بوده است « 3 » . امروز نيز شاه ( مقصود شاهان قاجاريّه است ) اقدام

--> ( 1 ) - الفهرست ص 328 . اين روايت كه چند حادثهء فرعى قابل قبول را نيز ذكر مىكند از يك نوشتهء مانوى بسيار قديم و شايد هم از كتاب شاپورگان مذكور اخذ شده است . ( 2 ) - اول نيسان در سال 241 روز پنجشنبه بوده است . « در سال 242 جمعه ، در سال 243 شنبه و در سال 244 دوشنبه » بوده است . ( 3 ) - رجوع شود به مطالب اندكى پيش از اين .