تربيت نشوند يعنى شاهزادگان كارآمدى كه در مقام شاه با الزامات و ضروريات حاكميت آشنا بوده باشند . از آن زمان به بعد نتيجه اين شد كه شاهزادگانى به تخت سلطنت جلوس مىكردند كه از همان اوان جوانى به دليل زندگى در ميان زنان حرمسرا تحت‌تأثير آنها و القائات همه اطرافيان و درباريان ، خواجه‌سرايان و معشوقگان قرار داشتند و در انجام وظايفشان نه‌تنها سست‌عنصر و نالايق بودند بلكه كلا علاقه‌اى هم به جريان امور نداشتند . صفى اوّل هنگاميكه شاه عباس در 24 جمادى الاول 1038 / 19 ژانويه 1629 در كاخ تابستانى خود در اشرف مازندران رخ در نقاب خاك كشيد ، هيچ‌يك از برادران و يا فرزندانش زنده نبودند تا بر تخت سلطنت جلوس كنند . آنهايى هم كه هنوز زنده بودند ، نابينا شده و مناسب سلطنت نبودند . او به گونه كاملا مبهم نوه خود سام ميرزا فرزند صفى ميرزاى مقتول را جانشين خود اعلام كرده بود . تصميم‌گيرى ورود اين شاهزاده به اشرف و جلوس بر تاج و تخت هم دير شده بود و حتى صحبتهاى شاه با رهبران و رجال مختلف مملكتى در بستر مرگ هم در زمينه جانشينىاش به نتيجه‌اى نرسيده بود . چون امكان مخفى نگهداشتن مرگ شاه هم وجود نداشت و چون امكان تحولات پيش‌بينى نشده‌اى همچون تاجگذارى يك شاهزاده ديگر ، شورشهاى محلى و يا دخالت همسايگان مىرفت ، ازاينرو رجال و سركردگان امپراتورى كه در اشرف حضور داشتند مخصوصا وزير اعظم ، خليفه سلطان و فرمانده محافظان ( قورچىباشى ) عيسى خان درصدد برآمدند تا ترتيب جانشينى سام ميرزا را در كوتاهترين مدت ممكنه فراهم سازند . صحيفه‌اى كه بدين‌منظور به اصفهان ارسال شد تأثيرى مطلوب بدنبال داشت . ازاينرو بلافاصله در 28 ژانويه 1629 سه هفته قبل از بازگشت ملازمان دربارى به اصفهان سام ميرزا با لقب سلطنتى شاه صفى ( اول ) به تخت سلطنت جلوس كرد و آرزوى جدش را برآورده ساخت . گزارش‌هاى اين تغيير و تحول حاكى از نقش مهم اعضاى طريقت صفوى در اين واقعه است و فىالواقع رسوم و خواسته طريقت هم به موقع اجرا گذاشته شد « 1 » . طبق اين گزارشها ، اشرافيت عاليه امپراتورى خود را ملزم به تأييد و تصديق تصميمات گروه موجود در اشرف مازندران ديدند و در اصفهان هم قواعد و مقررات صوفيان در جلوس بر اورنگ شاهى كاملا مرعى شد . در اين

--> ( 1 ) - اسكندر منشى ، منقول در براون Das Erbe Schah Abbas I ، صص 104 ، 106 .