مفلس و پريشانحال بود و به هنرش نمىرسيد و همين مىرساند كه وى ديگر در خدمت دربار نبوده است . از نظر افتادن او بر اثر نفوذ صادقىبيك بوده كه قبلا از شخصيت ناسازگار او صحبت كرديم . احتمال دارد كه رضا پس از ترك خدمت شاه از لقب « عباسى » استفاده نكرده باشد ، بلكه زمانى از اين لقب بهره مىگرفته كه در ارزش‌گذارى آثارش مؤثر واقع مىشده است . اگر مغضوبيت او حدود سال 1610 م . رخ داده باشد ، پس فقط يك نمونه تاريخدار قبل از امضاى او وجود داشته كه با سال 1603 م . تطبيق مىكند « 1 » . مىتوان افزود كه اين نوشته ( كتيبه ) بعدها بدان افزوده شده ، گواينكه تاريخ طراحى او مىبايست درست باشد . اگر اين تفسير و توجيه صحيح باشد ، پس طراحيهاى رضا عباسى آنهايى هستند كه براى فروش در بازار اجرا شده‌اند . البته اين بدان معنى نيست كه در اين زمان ضرورت هرنوع تغيير چشمگير در سبك پيش‌آمده است ، چون بايد به ياد داشت كه ذوق و سليقه شاه احتمالا « عامه‌پسند » بوده است : از صفحات گرافيكى سفرنامه پىيترو دولاواله « 2 » كه در سال 1617 م . از اصفهان ديدن كرد ، برمىآيد كه شاه تلفيق‌كننده‌اى ماهر بود و از راهنمايى مغازه‌داران و افراد مشابه بهره مىگرفت . تزيين كوشك عالىقاپو حكايت از بعضى اثرات ذوق و سليقه اوست . در كنار طاقچه‌هايى كه براى نگهدارى چينىهاى چين تعبيه شده بود ( چون شاه عباس علاقه‌اى خاص بدانها داشت ) « 3 » بقايائى از نظام تزيين اسليمى با پرندگان درحال پرواز در اتاقهاى عمومى و پيكره‌هايى در اتاقهاى كوچكتر با ميزان و قد و اندازه كوچكتر ، موجود است . اينكه اين تزيينات متعلق به دوره شاه عباس اول است ، از صفحات متعدد سفرنامه پىيترو دولاواله « 4 » برمىآيد كه آنها را بسيار شهوت‌انگيز يافته بود . اينها از نظر سبك ساده‌تر ولى از حيث اجرا خام و خشن‌تر از آثار رضا عباسى بود ولى از ديدگاه قرن بيستمى بيشتر احساساتى است تا محرك . از مضامين آثار رضا عباسى پس از سال 1610 م . مضمون عشاق بود ولى او به نقاشى سالخوردگان مخصوصا دراويش و به مضامينى كه

--> ( 1 ) - سچوكين ، نسخ خطى شاه عباس ، تصوير XXXiib . اكيموشكين و وايوانف ، تصوير 61 . ( 2 ) - دولاواله ، جلد 2 ، فصل 2 ، صص 1 - 30 . رجوع كنيد به بلونت ، صص 6 - 185 . ( 3 ) - ماريو فرانته مىگويد كه اين طاقچه‌ها فقط تزيين يافته بودند و به صورت جداره گچى براى پوشش پنجره‌ها ايجاد شده بودند : « طراحيها در درجه اول به منظور حفظ قصر عالىقاپو انجام گرفته بود . » در زاندر ، Travaux ، ص 168 ، شماره 73 . درواقع اين طاقچه‌ها شباهت زيادى به طاقچه‌هاى چينىخانه خانقاه شيخ صفى الدين اردبيلى داشت كه شاه عباس اول در سال 1611 م . مجموعه بزرگ چينىهاى چين خود را بدانجا اهدا كرده بود : نگاه كنيد به پوپ ، Chinese Porcelains ، صص 11 - 8 ، تصوير 4 . ( 4 ) - دولاواله ، جلد 2 فصل 1 ، ص 40 ؛ بلونت ، ص 126 . دو طبقه بالا در زمان شاه عباس دوم بدان افزوده شد . گرى ، « سنت نقاشى ديوارى » ص 322 .