است « 1 » ؛ درحاليكه نقاشان برجسته دربارى همچون ميرمصور و آقاميرك جامخانه بهرام ميرزا را تزيين كرده‌اند « به قدرى زيبا كه يادآور جوانان و حوريان بهشتى است . « 2 » » اين توصيف دمسازى و انطباق كاملى با تزيين گنبدخانه‌اى در قصر نائين دارد ؛ ولى اين بنا مىبايد به يك نسل بعد تعلق داشته باشد . لوشى تاريخ آن‌را سالهاى 60 - 1550 م . مىداند كه در دو اتاق آن آثار قلم دو نفر هنرمند متفاوت را شناسائى كرده است . اين نقاشيها با توجه به جامه‌هاى پيكره‌ها و نيز زمينه‌هاى سبك‌شناختى بايد قبل از سال 1580 م . اجرا شده باشد و امروزه به غير از تاريخى كه لوشى ارائه داده ، امكان عرضه تاريخ ديگرى نيست . فنى كه اين طرحها را بر روى نقش‌برجسته‌هاى گچى نشانده كندل ( Kundal ) « 3 » ناميده مىشد كه قبلا قالب‌ريزى و سپس شكل‌بندى مىگرديد . ازاينرو اين نقاشيهاى ديوارى دوره صفوى از نظر فنى شبيه شيوه همزمان تزيين سطوح داخلى ابنيه با وصله‌هاى تزيين بود ، درحاليكه پوششهاى بيرونى اغلب نشانگر موضوعات مشابه مثل نقش‌برجسته بود كه با فشار چرم در قالبها صورت مىگرفت . چون قوس ايوان كوشك با طاقچه‌هاى طاقگانى تزيين يافته بود كه كاكل آنها بخشى از طاقگان درهم‌تابيده را تشكيل مىداد . در درون قاببندهاى ستاره‌شكل ، ققنوس ، چئىلين ، غازهاى وحشى درحال پرواز و پريانى كه بالهاى آنها با اشكال ستاره ادغام‌شده ، تصوير گشته است . بر روى قاببندهاى ديوارها طرحهايى از حيوانات ، پرندگان و گياهان آمده است . در تزيين اين قسمت از بنا از پيكره‌هاى انسانى خبرى نيست ؛ ولى داخل گنبدخانه با طرحهاى هندسى دو مرد جوان كه از يك ساغر مىنوشند و پريان بالدارى كه با طرحهاى گياهى جدا شده‌اند ( دسته گلى از گلدانها جوانه‌زده ) تزيين يافته است . بنابه گفته لوشى اين مجموعه شبيه بعضى از صحافىهاى لاكى منقوش صفوى است كه آسمان را آكنده از پرندگان درحال پرواز و ابرهاى ريزنقش در بالاى صحنه‌هاى جشن و شكار نشان مىدهد . از اينرو چگونگى ارتباط اين نقاشى ديوارى تزيينى را با هنر معاصر كتاب‌آرايى مىتوان مشاهده كرد ( كه در اين دوره از ارزش والائى برخوردار بود ) . طرحهاى ريزنقش حاوى اين واقعيت است و نيز به‌عنوان آخرين دليل مىتوان ابراز داشت كه كوشك نائين داراى اشعار تزيينى از حافظ با خط نستعليق در قاببندهائى با زمينه گياهى است . امروزه در نگارخانه هنرى فرير واشنگتن دو طراحى معروف موجود است كه نمايانگر جرگه‌اى در يك سرزمين كوهستانى و نيز حمل

--> ( 1 ) - قاضى احمد ، ص 182 . ( 2 ) - دوست محمد ، در بينيون ، نقاشى نگارگرى ايران ، ص 186 . ( 3 ) - پوگاچنكوا ، « عشرتخانه و آق‌سراى ، دو بقعه تيمورى در سمرقند » ، AD ، جلوه ( 1963 م . ) صص 90 - 177 ؛ SPA ، ص 1351 م . ، تصاوير 9 - 478 .