حضرت سليمان بوسيله جنيان به همراهى پريان « 1 » است و همه عناصر اصولى نقاشى دربارى را در خود جمع دارد و تاريخ آن نيز ميانه سده دهم / شانزدهم است و مسلما طرحهايى دارد كه شبيه تزيين معمارى است . از نظر كيفيت ، چندان تفاوتى در ميانه نيست ، ولى نقاشيهاى ديوارى چهره‌هائى ويژه را به نمايش مىگذارد و اين مسأله به سبب دور بودن نقاشيها از نگرنده است . با اينكه دو دهه پسين قرن دهم / شانزدهم ، سالهاى انحطاط توليد نسخ زيبا و مصور است ولى هنوز در نگاره‌هاى آنها ميزانى از كيفيت و قابليت و الا نهفته است كه انتقال از سبك قزوين را به سبك پايتخت جديد ، اصفهان ( كه پس از آن جايگاه عمده هنر كتاب‌آرائى شد ) نشان مىدهد . در ميان اين نسخ خطى ، دو نسخه مصور از شاهنامه موجود است كه مىتوان آنها را نمونه‌اى برجسته از ويژگيهاى نگارگرى اين دوره دانست . يكى از اينها امروزه از روى قطعه‌اى موجود در كتابخانهء چستربيتى « 2 » با دوازده نگاره بزرگ و يك سرلوح مذهّب شناخته مىشود كه امضاى زين العابدين را دارد و لذا مىبايد از كارهاى دربارى باشد . اين اثر را به دهه پسين اين سده نسبت داده‌اند ، امّا شايد هم از آن دهه 1580 م . باشد . در اين نگاره‌ها پيكره‌ها نظر را شديدا به خود جلب مىكنند و جزئيات معمارى و منظره نيز زيبا و دقيق است ، ولى رئاليسم حاصله نتوانسته فقدان احساس ساختمانى را جبران كند . دومين نسخه در مجموعه محبوبيان ( دانشگاه تگزاس ، شماره 922 ) كه متأسفانه بىتاريخ است ، احتمالا كمى به ايام بعد تعلق دارد . از ميان بيست‌وسه نگاره آن ، سرلوح دوصفحه‌اى و سه‌تا از نگاره‌ها نشانگر آغاز سبك جديد است ، درحاليكه بقيه با سبك ساده قزوين اجرا شده و در آنها پيكره‌ها دقيقا مسلط بر منظره هستند . اين امر در مورد سبك جديد هم صادق است ولى در اينجا پيكره‌ها درشت هستند و لذا مىتوانند حاوى بيان بسيار شخصى باشند . در اينجا به ورود چند مرد كله‌طاس تأكيد شده كه تاكنون عملا در اين هنر ناشناخته بود . حالات آنها بيشتر بيانى است تا واقعى ، درحاليكه فضا و محيط كاملا قراردادى است . اخيرا يك نسخه مصور ديگر كه خوشبختانه دربردارنده تاريخ 1593 م . است كشف شده يعنى انوار سهيلى كه به مجموعه ماركيز بيوت ( Marquess Bute ) تعلق دارد « 3 » . اين نسخه در صفحه آخر خود يادداشتى به قرار زير دارد : « صادقىبيك ، نادره زمان ، مانى ثانى ، بهزاد عصر » .

--> ( 1 ) - بينيون ، نقاشى نگارگرى ايران ، شماره 157 ، تصوير XCiii مارتين ، نقاشى ايران ، جلد 2 ، تصاوير 8 - 57 . ( 2 ) - كاتالوگ كتابخانه چستربيتى ، جلد 3 ، شماره 277 ، صص 50 - 49 ، تصاوير 9 - 478 . در مورد اين نگاره‌ها نگاه كنيد به : ولش Artists for the Shah ، صص 22 - 106 ، تصاوير 11 - 8 و شماره‌هاى 3 - 31 ، 35 - 41 ؛ ولش تاريخ 97 - 1587 م . را پذيرفته كه نخستين دهه سلطنت شاه عباس اول است . ( 3 ) - رابينسون ، « دو نسخه فارسى » ، صص 6 - 50 . ولش Artists of the Shah ، صص 45 - 125 ، تصاوير 12 ، 13 ، شماره‌هاى 55 - 42 و ص 66 در مورد انتصاب صادقىبيك به كتابخانه سلطنتى .