دانشگاه كمبريج ( مترجم : يعقوب آژند )

447

تاريخ ايران ( دوره صفويان ) ( فارسي )

تهى به ناگهان در شبكه سكنج تزيينى و دو بعدى آن سر درآورده و تا پلان سطح هموار طاق قوسى كشيده شده است . پيكربنديهاى گچى طاق قوسى مقرنسى تمام عيار دقيقا هموار و درواقع سطح نسبتا ساده آن‌را نگهداشته است . يك‌چنين تمهيداتى هم در آرايش گنبدخانه رخ داده است . اين بخش مديون مسجد شيخ لطف اللّه است كه در آن به نفع حلقه‌اى از هشت قوس كه نقشه نماى پائين را اشغال كرده و از منطقه انتقالى عدول شده است ولى قوسهاى روى قطرها بسيار كوچكتر از قوسهاى روى محورهاى اصلى است و اشكال بادبادك‌شكل ( به تعبير هميشگى ، لچكى نيستند ) بوجود آمده تا مارپيچهاى عظيمى را كه بدينسان ايجاد شده ، پر كند . سه محراب و يك منبر حاكى از اهميت اين مسجد است « 1 » . حدود نيمى از آثار معمارى مذهبى اصفهان از آن دوره شاه عباس دوم است و از دوره او چند عمارت جديد در جاى ديگر ( مسجد وزير در كاشان ، 1055 / 1645 ؛ مسجد جمعه 1062 / 1651 ) ثبت‌شده و بيشتر آثار تاريخدار ولايات شامل مرمتها و افزوده‌ها به عمارات موجود هستند - يعنى آستانه امام رضا در مشهد ( 1057 / 1647 ) يا قدمگاه در جوار نيشابور ( تأسيس پلانها و برش طولى پل خواجوى اصفهان

--> ( 1 ) - گدار ، « اصفهان » ، صص 4 - 152 . هنرفر ، گنجينه ، صص 20 - 612 .