كاشان ، سلطان مير احمد ؛ رى ، بىبى شهربانو ؛ قزوين ، شاهزاده حسين ؛ و پيشوا ، امامزاده جعفر ) ؛ و چند مزار متوسط ( امامزاده اباذر در نزديكى قزوين ، امامزاده حمزه در بوانات و امامزاده ابو الفتوح درونشان ، دو اثر آخرى مقدار زيادى حكاكى روى چوب دارد ) . با اينكه بنا به اين گفته كه تاوه‌هاى حاوى فرامين ، سنگ قبر ، در بهاى كنده‌كارى شده و تابوتهاى منقوش سنگى از بخشهاى نامربوط ساختار اساسى عمارات هستند و بنابراين در تاريخگذارى خود عمارات ارزش و اثرى ندارند ، ولى وجود آنها دست‌كم نشان از اين دارد كه عمارات مزبور در تاريخ مورد بحث ، توجه حامى را به خود جلب كرده است . و از آنجا كه مرمتهاى بىتاريخ را نمىتوان بر اين پايه و نحو ديگر تاريخگذارى كرد ، ازاينرو اين فرضيه پيش كشيده مىشود كه تاريخهاى مكتوب در اكثر موارد همزمان با مرمتهايى است كه در ساختمان انجام شده است . بديهى است كه اين محصول و توليدات معمارى با مجموعه‌اى اتفاقى از آثار كوچك و كم‌حجم ( خالى از هرنوع جهت و هدف ، كه دستاوردهاى معمارى دوره شاه اسماعيل را شكل داده ) مشترك و هم‌جهت است . در اينجا بهتر آنست كه دستاوردهاى معمارى دوران سلطنت شاه طهماسپ زير دو عنوان يعنى مساجد و زيارتگاهها مورد بررسى قرار گيرد . يك كتيبه فارسى در ايوان قبله مسجد جامع اصفهان و به تاريخ « خلافت » شاه طهماسپ از تزيين و تعمير آن صحبت مىدارد . كتيبه قوس همان ايوان و كتيبه‌هاى ديگر به خط نستعليق در درون ايوان با آن همزمان است . احتمالا تعمير آن فراتر از ايوان نرفته است . در چارچوب قوس نوعى آرايش غيرمتعارف صورت گرفته است . قاب كتيبه‌ها اساسا شكل لوحه هستند ولى زواياى آنها گرد و همراه با گلهاى چهاربرگى ، كوچكتر است . چهاربرگيها حاوى ادعيه و احاديث است ازجمله توسل به امام على ( ع ) ، ولى خود قابها ادعيه چهارده معصوم را دارد . سومين كتيبه كه بر روى زيرسوى طاق اين قوس ورودى موجود است تاريخ 938 / 2 - 1531 را دارد . اين اثر از اهميت ويژه‌اى برخوردار است و در مسجدى اجرا شده كه چندين قرن توجه حاميان بزرگ هنر ايران را به خود جلب كرده است و بوسيله فردى بنام محمد اصفهانى و تحت حمايت خاتون آغا سلطان اجرا شده است ؛ خود شاه ظاهرا در اين امر دخالت نداشته است . به خط نستعليق در عمارات پيشين اصفهان اهميتى درخورد قائل شده‌اند . « 1 » به مسجد دوره سلجوقى برسيان كه مركب از گنبدخانه و مناره مجزائى بوده ، صحنى با ايوانها افزوده شده است .

--> ( 1 ) - گدار ، « تاريخ مسجد جمعه اصفهان » ، صص 9 - 256 . هنرفر ، گنجينه ، صص 103 - 88 .