فروش شده است . درخصوص رقم‌هاى ديگر او تفصيلات شرح حالى مناسب براى تاريخگذارى وجود ندارد . در قلمرو پارچه‌هاى طرح پيكره‌اى ، مقايسه سبكى آنها با نقاشى نگارگرى اين زمان كه تحت‌تأثير سبك رضا عباسى بوده ( عكس 35 ) سرنخهايى بدست مىدهد كه بتوانيم آنها را به اوايل سده هفدهم نسبت بدهيم . ما تاريخ اهداى پارچه طرح مادونائى ( مريم عذرا ) مصور در عكس 34 را كه در سال 1603 م . يكى از سفراى ايرانى از عاليجناب ونيز به ارمغان آورد و بعضى از پارچه‌هايى را كه شاه صفى اول همراه سفيرى به نزد دوك فريدريش از هلشتاين - گوتورپ ، در سال 1637 م . فرستاد و حال در كاخ روزنبرگ در كپنهاك نگهدارى مىشود ، در دست داريم « 1 » . اينها صرفا همساز با تاريخى هستند كه در مقايسه با نگاره‌هاى همزمان بدست مىآيد . تنوع پارچه‌هاى صفوى ، بررسى و ارزيابى هريك از آنها را در اين مقاله غيرممكن مىنمايد . در اينجا فقط چند نمونه برگزيده‌ام كه مىتواند از دستاوردهاى طراز اول اين دوره باشد . يكى از زيباترين پارچه‌هاى سده شانزدهم مخمل زربفتى با زمينه قرمز رنگ است ( عكس 17 ) . در آن دو رديف مواج از پريهاى گوناگون به تناوب روى نقشى از پيچكهاى جفتى همراه با پرندگان و كپّه‌هاى ابر نقش بسته است . پريهاى رديف نخست با دو بال روى سكوى قالىوارى نشسته‌اند كه روبروى آنها تنگى قرار گرفته است . پريان چهار بال در رديف ديگر بر روى سرير نشسته‌اند . سربند خاص پريان را قبلا پريان نگاره‌هاى نيمه پسين سده پانزدهم و مكتب هرات « 2 » بر سر داشتند و در تصوير مريم عذراى پارچهء مصور در عكس 34 نيز از آن استفاده شده است . پريان موجودات بهشتى هستند كه حضرت محمد ( ص ) را در معراج همراهى مىكردند و يا جزو ملازمان حضرت سليمان و ملكه سبا بودند « 3 » . تصوير آنها در حالت نشسته ، و مثل مخمل مذكور ( شماره 17 ) همراه با پيچكها ، پرندگان و كپّه‌هاى ابر در حاشيه قالى طرح شكارگاه وينه نيز ظاهر شده است ( عكس 13 ) ؛ پرى بر تخت نشسته هم تصوير ترنج ميانى قالى طرح شكارگاهى مونيخ را تشكيل‌داده « 4 » و علاوه‌براين روى قاليچه پرده‌نماى عكس 14 و حاشيه قالى پشمى عكس 12 نيز ظاهر شده است . حاشيه پارچه از نظر طرح‌بندى تا حدود زياد شبيه حاشيه انتهائى قالى طرح شكارگاهى وينه است ؛ و جفتهايى از ماهى كه شكل يك بته‌جقه را پديد آورده‌اند دقيقا با همين

--> ( 1 ) - مارتن ، Die Persischen Prachtstoffe . ( 2 ) - ساكيسيان ، نگارگرى ايران ، لوحه LIX ، شماره 101 ؛ و لوحه LXI ، شماره 105 . ( 3 ) - گروبه ، The World of Islam ، لوحه 144 ، سچوكين ، نسخه‌هاى خطى شاه عباس ، لوحه‌هاى ، XVII , XVI . ( 4 ) - زاره وترنكوالد ، جلد 2 ، لوحه 48 .