مطالب مذهبى و تاريخى آن‌ها براى آنان قابل توجه بود . صيد مرواريد بحرين كه عموما تحت سيطره ايران بود ، عملا در اختيار قدرتهاى دريائى محلى ، نخست پرتقاليها و سپس اعراب مسقط قرار داشت ( در قرن هفدهم ) . با اينكه صدور مرواريد عايدات مستقيم كمى براى خزانه و ايران داشت ، ولى مهم بود . بهترين مرواريد ، مرواريدى بود « گرد ، با رنگ و شفافيت خاص و نه زرد » . در اوايل سده هيجدهم يكى از تحولات اين صنعت ، بهره‌گيرى از فنون دريائى براى صيد مرواريد بود . كمپانى هند شرقى انگليس در اوايل قرن هيجدهم در لندن تصميم « به بهره‌گيرى از ماشينى گرفت كه اختراع شده بود و افراد مىتوانستند با آن در عمق بيست فاتومى ( 36 مترى ) آب چندين ساعت بسر ببرند . گمان مىرفت كه اين دستگاه براى صيد مرواريد در عمان منافع زيادى دربرداشته باشد . » بيلن دوكانسويل تاجر و سياح فرانسوى در اواخر اين قرن عقيده مشابهى داشت و معتقد بود كه ، « دستگاه زيردريايى كه در مارسى براى كشف گنج كشتىهاى شكسته به كار مىرود بهترين وسيله صيد مرواريد شرق در مقادير قابل‌ملاحظه‌اى است . » مرواريد را بيشتر براى تزيين منسوجات زربفت به كار مىبردند كه امروز در چهره‌پردازيهاى آن زمان ايران و اروپا به چشم مىخورد . خاك سرخ و نمك از هرمز صادر مىشد . قسمتى از ريواسى كه از آسياى مركزى به قزوين مىآمد به حلب صادر مىگشت ولى گاهى هم محموله‌هاى آن از راه دريايى بندرعباس به جاهاى ديگر مىرفت . داروها و انگم‌ها و دواجاتى چون توتيا ، اپوپوناكس ، نشادر ، پيله ، آمونياك ، باريجه ، كندر و انقوزه به ممالك اطراف صادر مىشد و با اينكه ميزان اين صادرات اندك بود ولى بازده قابل‌ملاحظه‌اى داشت . در گزارش لاكير راجع‌به قيمتهاى اين اقلام در بندرعباس سال 1705 م . آمده كه هر من تبريز توتيا كه معادل 4 / 1 6 پوند بود 7 شاهى ، باريجه 16 شاهى و آمونياك 2 / 1 6 شاهى بود و در لندن به‌ترتيب ( در سال 1661 م . ) 5 ، 6 ، 10 ، 12 ليره و در سال 1686 م . 3 ليره و 10 شيلينگ ارزش داشتند . مواد رنگى از قبيل روناس كه از منطقه اردبيل حاصل مىشد ، در هند خريداران زيادى داشت و مازو كه از درختان بلوط همدان و كرمانشاه بدست مىآمد بيشتر به حوضه مديترانه صادر مىشد . شراب ايران ، علىالخصوص شراب شيراز ، عليرغم ممنوعيت آن ، در بين محافل دربارى و خارجيان مقيم ايران خواهان زيادى داشت . تاورنيه در سال 1666 م . توليد شراب شيراز را 154688 گالن سلطنتى و 4125 بشكه 300 پيتى ( 200025 من ) برآورد كرده كه يك‌چهارم آن به هند صادر مىشد و يك‌چهارم بقيه اختصاص به دربار داشت . در جاهايى كه آب‌وهوا اقتضا مىكرد ، تاكستانهايى ايجاد شده بود مثل آذربايجان ، در اطراف درياچهء رضائيه ( اورميه )