اول به تخت سلطنت در شانزده سالگى ، به اروپا برگشت . از گزارشهاى وكيتى برمىآيد كه ايران در وضعيتى قرار نداشت كه بتواند كمك نظامى به غرب برساند ؛ از طرف ديگر ، كسى نمىتوانست تحولاتى را كه جلوس شاه عباس در ايران پديد مىآورد ، پيش‌بينى كند . پدرو تيخيرا ( Pedro Teixeria ) يكى از يهوديان پرتقالى ، سفرهاى شرقىاش را در سال 1586 م . شروع كرد ولى تا سال 1593 م . نتوانست به هرمز برسد . چندين سال در اين جزيره بسر برد . او شايد نخستين اروپايى در ايران باشد ( اگر هرمز آن روزگار را پاره‌اى از ايران بدانيم ) كه به يادگيرى زبان فارسى و نوشتن تاريخ ايران پرداخته است . تيخيرا كتاب ميرخواند با عنوان روضة الصفا فى سيرة الانبياء و الملوك و خلفا را مطالعه كرد و با مطالعه اين اثر و نيز تاريخ تورانشاه درباره شاهان هرمز ( كه متأسفانه امروزه از بين رفته است ) اثر خود را با عنوان زير نگاشت : Relaciones de P . Teixeria del origen , descendencia y succesion de los Reyes de Hormuzy de un viaje hecho por el mismo autor desde la india oriental hasta Itaila por tierra ( Antwerp , 1610 ) . او در اين اثر خود گزارشى از سفر رفت و برگشتش را از هرمز به مازندران گنجاند . با اينكه تيخيرا از منابع فارسى بهره‌گرفته ، ولى كتابش از ارزش تاريخى چندانى برخوردار نيست ، معهذا گزارش‌هاى سفر او در ايران اين عيب را پوشانده است . در نوامبر سال 1598 م . هيأتى به سرپرستى فردى ماجراجو ولى بيمرام انگليسى به‌نام سرآنتونى شرلى وارد ايران شد . اين هيأت را ارل اسكس فرستاده بود تا شاه عباس را براى اتحاد با قدرتهاى مسيحى عليه تركان و نيز ترميم روابط بازرگانى بين ايران و انگلستان متقاعد سازد . شاه آنتونى را با نهايت احترام در دربار خود پذيرا شد . شاه عباس علاوه بر اينكه قول مساعد براى تسهيلات بازرگانى با غرب داد ، سرآنتونى را سفير خود در اروپا كرد تا حمايت قدرتهاى غربى را براى مقابله با تركان جلب كند . شرلى ايران را از راه روسيه به قصد اروپا ترك گفت درحاليكه برادر جوانتر او رابرت و پنج تن از اعضاى هيأتش به‌عنوان گروگان نگهداشته شده بودند . آنتونى با بقيه افراد هيأت و يك نفر سفير ايرانى به‌نام حسينعلى بيك بيات و نيز تعدادى منشى و خدمتكار ايرانى همراهى مىشد ؛ يكى از اين منشيان عليقلى بيك برادرزاده سفير بود و ديگرى هم اروج بيك بيات نام داشت « 1 » . اين دو سفير و همراهان پس از گذشتن از روسيه در اكتبر

--> ( 1 ) - اين اسم احتمالا تحريف‌شده الغ است ولى فلسفى در زندگانى . . . ، جلد 1 ، ص 180 به صورت اروج عرضه كرده است .