1600 م . به پراگ رسيدند و در آنجا از امپراتور رودلف احترام و عنايتى خاص ديدند . اين هيأت در آوريل 1601 م . وارد رم شد ولى ديدار آنها با پاپ كلمنت هشتم به تعويق افتاد چون شرلى و حسينعلى بيك در مسأله اينكه كداميك از آنها حق تقدم دارند ، اختلاف پيدا كردند . بالاخره پاپ نخست شرلى را به حضور طلبيد ، امّا هنگامىكه نوبت حسينعلى رسيد ، ادعا كرد كه مأمور اصلى هموست و شرلى براى او دستيارى بيش نيست « 1 » . اقامت موقت هيأت در رم با سردى برگزار شد . اختلاف بين دو سفير تا بدانجا كشيد كه شرلى منكر مأموريت خود شد و آن‌را از سرش واكرد . حسينعلى بيك با اينكه سفير بلامنازع هيأت گرديد ولى وقتى كه ديد چند تن از همراهان او ( كه يكى از آنها آشپز وى بود ) به دين مسيحى درآمدند ، آشفته شد « 2 » . سفير همراه افراد مسلمان ديگر خود راهى والادوليد ( Valladolid ) شدند و در آنجا به حضور فيليپ سوم رسيدند . وقتى سفير فهميد كه برادرزاده او عليقلى بيك و اروج بيك هردو مسيحى شده‌اند و شاه اسپانيا و همسرش ملكه مارگريتا عنوان پدران تعميدى آنها را يافته‌اند و نام آنها را به فيليپ ( Felipe ) و خوان ( Juan ) تغيير داده‌اند ، بيشتر دلتنگ و آشفته شد . حسينعلى بيك چنان از اين تغيير مذهب يارانش دلخور و عصبانى شده بود كه مىخواست دون خوان ( اروج بيك ) را به قتل برساند . دون خوان با كمك يك نفر از اشراف اسپانيائى به‌نام آلفونسورمون خاطرات و سفرنامه خود را به زبان اسپانيولى نوشت . در اين كتاب كه گزارش از هيأت سياسى به اروپا در آن به تفصيل آمده ، مقدمه‌اى هم از تاريخ خلافت و تاريخ ايران ضميمه شده است . در بخش نهايى كه تاريخ متقدم صفويان به تفصيل ارائه شده حاوى اصلاحيه‌هايى از مينادوئى ( Minadoi ) در اثر خويش است ( در پائين بدان اشاره خواهد شد ) . كتاب دون خوان در سال 1604 م . در والادوليد منتشر شد . يك سال بعد دون خوان بدبخت در يك نزاع خيابانى در والادوليد جان خود را از دست داد . قبل از اينكه وارد بحث بيشتر درباره اسناد روابط ايران و غرب بشويم ، بهتر آنست كه مختصرا پيشرفتهايى را كه در اين زمينه در سده شانزدهم صورت گرفته ، بررسى كنيم . بيشتر اين اسناد گردآورى و كامل‌شده ولى براى تكميل آن باز جاى كار است . پرتقاليان تنها ملت غربى بودند كه تماس مستقيم و مداوم با ايران داشتند . انگلستان تلاشى كلان ولى ناموفق براى برقرارى روابط تجارى با ايران از طريق روسيه و درياى خزر كرد . در بعضى موارد هم سفرائى بين طرفين

--> ( 1 ) - The Fugger News - letters , 1568 - 1605 ، ترجمه پ . دوجارى ( لندن ، 1924 م . ) صص 2 - 331 . ( 2 ) - همان ، ص 243 .