تبريز گرديد . نيوبرى از تبريز ، از راه تركيه عثمانى به انگلستان برگشت . او كه از اين سفر خود چندان راضى نبود ، دست به سفرى ديگر زد و مقدر بود كه از اين سفر برنگردد . او به همراهى رالف فيچ ، جان الدرد ، ويليام ليدز ، ويليام شيلز و جيمز استورى با كشتى تايگر ( Tiger ) به تريپولى رفت . آنها از تريپولى به حلب رفتند و از آنجا از راه اصلى و معمولى به بغداد و بصره رسيدند . آنها الدرد و شيلز را در بصره ترك گفته و به هرمز رفتند و در آنجا به تجارت پرداختند . چيزى از ورود آنها به هرمز نگذشته بود كه تجار ونيزى آنجا ، احتمالا با دسيسه استروپنه ، به مقامات پرتقالى حالى كردند كه آنها جاسوسند و نتيجه اين شد كه آنها را دستگير ساخته و تحت‌الحفظ براى تحقيقات به بندر گوآ فرستادند . خوشبختانه يك نفر ژزوئيت انگليسى به‌نام تامس استيفنس با كمك يان هيوخن وان لينشوتن ( Jan Huyghen Van Linschoten ) و هلنديهاى ديگر « 1 » توانستند آنها را با ضمانت آزاد سازند . صحبت از ساير سفرهاى آنها و سرانجام غم‌انگيز نيوبرى در حوصله مقال ما نمىگنجد . چنين مىنمايد كه شكسپير سفرنامه فيچ را كه در سال 1598 م . منتشر شده خوانده باشد چون در مجلس اول از صحنه 3 مكبث ، نخستين جادوگر مىگويد كه : « شوهر او ناخداى كشتى ببر است ، سوى اقطار حلب رفتست ، امان . . . » . از اتفاق بايد گفت كه لينشوتن نخستين هلندى است كه از ايران ديدن كرده ، ولى سفر او فقط در هرمز بوده و ساير نواحى ايران را شامل نشده است . بحران تازه‌اى در سال 1583 م . در روابط بين تركيه عثمانى و قدرتهاى غربى چهره نمود . پاپ گريگورى سيزدهم درصدد برآمد تا روح صليبى ديگرى در اروپا برانگيزاند و ضمنا با ايران هم متحد گردد . پاپ به منظور كسب اطلاعات دست‌اول و تازه درباره ايران و منابع نظامى آن ، جووانى باتيستا وكيتى ( G . B . Vecchietti ) از اهالى كازنتسا ( Cosenza ) را گسيل داشت تا گزارشى مفصل تهيه نمايد . وكيتى فردى هوشمند بود و تا حدودى هم به شرق آشنايى داشت و براى اين كار بسيار مناسب مىنمود . او در اواخر عهد شاه محمد خدابنده ، شاه سست‌نهاد صفوى ، به ايران رسيد و اين زمانى بود كه اين شاه فىالواقع آلت دست رهبران قبايل تركمان بود . وكيتى متوجه قواى محدود و فقدان توپخانه شاه شد . چندى را به گشت‌وگذار در ايران پرداخت تا اطلاعات مفصلى از آن حاصل كند . هنگاميكه او در ايران بود جنگ بين ايران و عثمانى درگرفت و ايران پس از شكستها ، مناطقى را از دست داد . وكيتى در سال 1587 م . ، سال جلوس شاه عباس

--> ( 1 ) - لينشوتن ، جلد 2 ، صص 8 - 186 .