مكان داشت ، ولى همواره اين عناصر وجود داشت . بنابراين بعضى از بستگيها و پيوندهاى شيعى شيخ صفى و جانشينان او ( كه بهرحال در نظر فقهاى بدگمان سنى نشانى از تصوف بود ) الزاما بدان معنا نيست كه آنها از سنت دست كشيده و به شيعه تعلق يافته‌اند . نام شيخ خواجه على دومين جانشين و نوه شيخ صفى و تجلّى على ( ع ) در خواب به او و شيخ حيدر و اشعار او در ستايش على ( ع ) دلايل قاطعى بر مذهب شيعى آنها نيست جز اينكه اين نوع نكات را جزو خصوصيات اسلام مردمى برشمريم . اگر عقايد اسماعيل را در زمينه‌اى از اسلام مردمى در بوته داورى بگذاريم ، بعيد نيست كه پرستش على ( ع ) كه در پيرامون او توسعه يافته بود چنان در او ريشه بسته كه گرايش به تشيع در وى مسلط گرديده است . اين نكته با احساسات دينى جوانسالانه او كاملا مطابقت دارد ( اسماعيل هنگاميكه تبريز را متصرف شد فقط چهارده سال داشت ) . اين احساسات دينى او در ديوان اشعار تركىاش ، مخصوصا در اشعار مربوط به عقايد مذهبى ، و حتى زمانىكه از قهرمانان افسانه‌اى ايران سخن مىگويد ، تبلور يافته است . آنچه در حيطه رواج و رونق تشيع نگران‌كننده بود اظهار خصومت شديد به تسنن و لعن و نفرين ابو بكر ، عمر و عثمان بود كه فراتر از اظهار شهادت در اذان ، با موازين شيعى بود حتى اگر اهداف تبليغى هم در اين ميان سهمى داشته باشد ، بهرحال چيزى كه باقى مىماند تأثيرگذارى اعتراض جوانسالانه اسماعيل بود ، چون شايد هم او ديگر از سازشهاى اسلام مردمى و يا پنهان روشى تقيه خسته شده بود . البته نبايد به تعاليم مذهبى اسماعيل در زمان اقامت در لاهيجان ، هنگام فرار از دست سپاهيان سلطان رستم آق‌قويونلو ، كم بها بدهيم . اسماعيل از سال 899 / 1494 به بعد به مدت پنج سال تحت حضانت كار كياميرزا على ، حاكم وقت كه خود را از اعقاب على ( ع ) مىدانست و شيعه بود ، بسر برد . او شمس الدين لاهيجى يكى از علماى دينى سرزمين خود را به تربيت اسماعيل برگماشت . لاهيجى مسلما در روح و روان شاگرد خويش تأثيرى درخور داشت ، چون همو بود كه كمى پس از جلوس اسماعيل به تخت شاهى ، به مقام صدرى رسيد و عاليترين مقام مذهبى را در قلمرو امپراتورى صاحب شد ؛ بعدها هم حضانت شاهزادگان را در دربار به دو سپردند . ترديدى نيست كه شمس الدين شيعه بوده است . و يقين است كه وى همان شمس الدينى است كه مريد سيد محمد نوربخش بود ، سيد محمد نوربخشى كه همراه محمد بن فلاح مهدى از شاگردان و مريدان فقيه معروف شيعه احمد بن فهد الحلّى برشمرده ميشد . حقيقت مذهب نياكان اسماعيل هر چه كه باشد تا آنجائى كه به خود اسماعيل مربوط است ، درمورد خاستگاه اعتقاد شيعى وى در چند سالى كه در لاهيجان گذراند و تحت آموزش مربى خود بود ، تبيين معتبرى در دست است .