نامه پيشرفت بناى رصدخانه را گزارش داده و مىگويد كه يك ذات‌الحلق تكميل شده و ديگرى در حال اتمام است و يك ديوپتر و يك وسيله سمت همراه با دو نطاق نيز در دست ساختمان است . دو وسيله آخرى از نوع وسايلى بود كه براى رصدخانه مراغه در ايام ايلخانان اختراع شد و يا گسترش يافت . جمشيد كاشانى اضافه مىكند كه پيش از ورود او به سمرقند دو حلقه برنجى عظيم قالبريزى و قطر آن نيز شش ذراع ساخته شده بود تا با شيوه بطلميوسى ميل‌ها مشاهده كند . او اشاره مىكند كه پيشرفت صنعت نشان داد كه اين فن اشتباه است و سلطان دستور داد حلقه‌ها را بشكنند و فلز آن را براى ساختن وسايل ديگر مصرف كنند . از رصدخانه‌هاى ديگر دوره تيمورى شناخت ديگرى در دست نيست و درباره رصدهاى واقعى نيز نمىتوان بيش از اندازه صحبت كرد . راه‌اندازى رصدخانه سمرقند ازاين واقعيت روشن مىشود كه مختصات ستاره‌اى در جدول ثوابت در زيج الغ بيك در اكثر اوقات ، نتيجه و برآيند رصدهاى مستقلانه است . جمشيد كاشانى در سال 808 / 1406 و 809 / 1407 از سه ماه‌گرفتگى كه در كاشان مشاهده كرده ، گزارش داده است « 1 » . سندى در دست نيست تا نشان داده شود كه رصدخانه‌هاى پيشرفته‌اى كه از ويژگيهاى علم نجوم متأخر اسلامى بود نتايجى به دست آمده است كه بدون لوازم وسيع و عظيم غيرقابل دسترس بود . از سرگيرى و ارزيابى در اينجا پيش از همه يك نتيجه‌گيرى عمومى آشكار و بارز است : اينكه فعاليت شديد و مهم ايران در زمينه علوم از اواخر عباسيان و نيز در ايام سلجوقيان و مغولان به طرز چشمگيرى در روزگار سلسله تيموريان كاهش پيدا كرد . رياضىدانان مسلمان در مبانى رياضيات ، در حل معادلات جبرى و در نور هندسى پيشرفت سريع و مستمرى داشتند . در دوره تيمورى چيزى كه بر اين زمينه‌ها افزوده شده باشد نمىتوان ديد ، مگر اينكه شمار پزشكان قابل و كارآمد شايان اعتنا بود . در مقايسه ، امروزه و در اروپاى مركزى و نقطه غربى اورم ( Oresme ) « 2 » در مثلثات كار جدى و محكم انجام مىگيرد و مفهوم نماهاى كسرى توسعه يافته است . در يكى از شاخه‌هاى رياضيات يعنى آناليز اعداد كار درخشانى صورت گرفت . الگوريتم محاسبه‌اى جمشيد كاشانى نشان از ظرافت ، دقت و نظارت داشت كه تا آن روزگار ديده نشده بود و

--> ( 1 ) - زيج خاقانى ، برگ 41 . ( 2 ) - يوشكووينج ، صص 9 - 401 .