شاهى جاى اصطلاح تنكه را گرفت . يك شاهى معادل با 50 دينار بود ؛ سكه صد دينارى را دو شاهى مىگفتند و از سال 1540 م . يك مثقال ( 64 / 4 گرم ) وزن داشت « 1 » . در زمان سلطنت محمد خدابنده ( 95 - 985 / 87 - 1578 ) بر روى سكه‌هاى صد دينارى نام خدابنده و يا محمدى حك شد . در قرن يازدهم / هفدهم بندرت از نام خدابنده استفاده مىشد . سكه محمدى در زمان محمد خدابنده و اوايل سلطنت شاه عباس اول يك مثقال ( حدود 7 / 4 گرم ) وزن داشت « 2 » . اين سكه براى مدت كوتاهى يگانه سكه رايج محسوب مىشد ، تا اينكه در زمان شاه عباس اول ( 1038 - 995 / 1629 - 1587 ) يك سكه 200 دينارى ظاهر شد كه عباسى نام داشت و در آغاز دو مثقال وزن آن بود و با تنكه تيمورى معادل بود . وزن سكه عباسى در سال 1593 م . به 8 / 7 گرم كاهش يافت . سكه‌هاى نقره زير در زمان شاه عباس اول ضرب مىشد : بيستى به ارزش 20 دينار ، شاهى به ارزش 50 دينار ، محمدى به ارزش 100 دينار ، و در آخر سكه 200 دينارى يعنى عباسى كه ذكرش گذشت . در كنار اينها سكه‌هاى مسى نيز با نام قاز يا قازبكى وجود داشت . يك قازبكى معمولا پنج دينار ارزش داشت . در اوايل قرن هيجدهم قازبكىهاى « كوچك » و « بزرگ » موجود بود كه به ترتيب 5 و 10 دينار ارزش داشت . مسكوكات مسى تقريبا در همه شهرها ضرب مىشد امّا ارزش كامل آن در منطقه اصلى آن نهفته بود ؛ اين سكه در نواحى ديگر فقط نصف ارزش صورى خود را داشت و ضرب اين سكه سالانه صورت مىگرفت « 3 » . سكه‌هاى نقره ديگرى از نيمه دوم قرن يازدهم / هفدهم رواج يافت : سكه هزار به ارزش 1000 دينار كه پنج عباسى نيز ناميده مىشد ؛ و ده شاهى يا پانصد دينار كه بر طبق نامش پانصد دينار ارزش داشت . افزون بر اين در زمان شاه سليمان دو نوع سكه عباسى رايج بود : « عباسى كوچك » به ارزش 200 دينار و « عباسى بزرگ » به ارزش 250 دينار كه پنج شاهى هم ناميده مىشد « 4 » . وزن سكه‌هاى نقره صفوى از زمان سلطنت شاه عباس اول تا پايان قرن يازدهم / هفدهم كمتر تغيير يافت . فقط در قرن هيجدهم در زمان سلطنت شاه سلطان حسين ، وزن عباسى به ارزش 200 دينار به 4 / 5 گرم رسيد « 5 » . پيشتر اشاره كرديم به اينكه سكه‌هاى طلا در زمان اسماعيل اول بر طبق معيار پول اشرفى

--> ( 1 ) - رابينو ، سكه‌ها ، مدالها و مهرها ، ص 15 . اين سكه را معمولا صد دينار و يا صدى هم مىگفتند . ( 2 ) - همان منبع ، هينتس ، « ارزش تومان » ، ص 92 . اين سكه محمودى نيز ناميده مىشد . شروتر ، ص 1 ؛ شوستر - والسر ، Das Safawidische Persien ، ص 43 . ( 3 ) - شروتر ، ص 1 به بعد ؛ رابينو ، « سكه‌هاى شاهان » ، مخصوصا ص 350 و سكه‌ها ، مدالها و مهرها ، صص 20 به بعد و 32 به بعد . ( 4 ) - كمپفر ، ص 54 ؛ هينتس ، « ارزش تومان » ، ص 94 . ( 5 ) - واسمر ، ص 181 .