ساحل مديترانه و تحويل گرفتن اسلحه گرم بود كه از ونيز بدانجا وارد مىشد . با وجود اين ، همه اهداف و فعاليتهاى نظامى او در نهايت عليه سلطان عثمانى سوق داده مىشد : چون مسأله ، مسأله برترى و سيادت در آناتولى بود . در اين زمان دليل ديگرى كه استانبول بر وخامت اوضاع دانست ، خبرهايى بود كه از ورود آدميرال پىيترومو چينيو ( يكى از دشمنان شجاع معروف زمان در جنگهاى دريايى ) به آبهاى قرامان مىرسيد . آدميرال با ناوگانى مركب از 99 كشتى گالى ونيزى ، ناپلى ، قبرسى و متعلق به پاپ وارد شده و ضمن محاصره و تسخير شهرها ، استحكاماتى در ساحل نيز ايجاد كرده بود . پيشرفت اوزون حسن به سمت سرزمين قرامان براى اواخر تابستان طرحريزى شده بود ، چون مىدانست تا سلطان سپاهيان خود را بسيج كند و آنان را تا مسافت طولانى راه اندازد و دست به ضد حمله بزند ، زمستان از راه مىرسد ؛ از اين رو اوزون حسن تا اوايل بهار تهديدى از سوى سلطان احساس نمىكرد . در اين شرايط انتظار مىرفت كه اوزون حسن اندكى هم به سمت جنوب غرب رفته تا بشخصه به متحدانش بپيوندد . ولى اين اتفاق رخ نداد . هنگامى كه خبر ويرانى و غارت توقات به سلطان محمد دوم رسيد ، دريافت كه موقع عمل فرا رسيده است . او بدون اينكه از مسائل تغيير فصل و يا هشدارهاى مشاورانش واهمه به خود راه دهد ، تصميم گرفت اردوى شاهى را به ساحل آسيايى به سفر منتقل سازد و همه چيز را آماده نمايد - تا بتواند در فصل بهار بىهيچ وقفه‌اى به سمت شرق آناتولى رهسپار شود ؛ نقشه‌اى كه در واقع عملى ساخت . در نخستين برخورد ميان دو نيرو كه بين ارزنجان و ترجان رخ داد ، پيروزى از آن سپاهيان اوزون حسن بود . امّا در نبرد سرنوشت‌سازى كه در 16 ربيع الاول 878 / 11 اوت 1473 در نزديكى روستاى باشكنت در اوتلوق بلى رخ داد و هردو سلطان در آن حضور داشتند ، عثمانيان پيروز شدند ؛ سلطان محمد دوم در يك سند ظفرمند جزئيات نبرد را توصيف كرده است « 1 » . عثمانيان از سده نهم / پانزدهم از توپخانه و اسلحه گرم استفاده مىكردند و تأثير توپخانه آنان بر سواره نظام تركمان در اين نبرد بسيار ويرانگرانه بود « 2 » . نتيجه اين كشمكش پيمان صلحى بود كه به وسيله آن رود فرات مرز غربى امپراتورى تركمانان شد ؛ تعيين حدودى كه اوزون حسن و جانشينان او در واقع بدان دست يافتند . با اينكه شكست آنان را در باشكنت مىتوان واقعه‌اى دانست كه از توسعه و گسترش تركمانان جلوگيرى كرد و اوجگيرى تحول سياسى آنان را متوقف ساخت ، ولى اين شكست پيامد فورى كمترى براى امپراتورى

--> ( 1 ) - ر . ر . آرات ، « Fatih Sultan Mehmed in Yarligi » » در TuMe ، جلد 6 ( 9 - 1936 م . ) صص 322 - 285 ؛ سالم ، Otlukbeli . ( 2 ) - و . جى . پرى ، « Barud : The Ottoman Empire » در EI ، چاپ جديد .