دست‌ودل‌باز بودند و حتى استنباط مىشد كه نه تنها آنها از صنعت شاعرى آگاهى داشتند و بدان ارج مىنهادند ، « 85 » بلكه معاصرين آنان نيز همين كار را مىكردند . « 86 » حاكمان كوچكتر مانند حكام طبرستان « 87 » و بعد سلجوقيان « 88 » هم در اين زمينه از آنان تقليد كردند و برخى از حكام آن زمان خود نيز به سرودن شعر پرداختند . « 89 » در كنار شنيدن آثار شاعران ، عرضهء موسيقى « 90 » لذت‌بخش - كه گاه از جانب

--> ( 85 ) . نقل شده است كه يكى از امرا ( متوفى 359 ه / 970 م ) شعر عربى را بيش از ديگران از حفظ داشت : ابن اثير : الكامل ، ج 9 ، ص 200 . ( 86 ) . رجوع كنيد به بحث دوجانبهء محمود غزنوى با يكى از حكمرانان آل بويه ( مجد الدولة از رى ) كه شناخت شاهنامه از جانب هردو محرز شده است : ابن اثير : الكامل ، ج 9 ، ص 128 ( 420 ه / 1029 م ) . ( 87 ) . ابن اثير : الكامل ، ج 7 ، ص 136 ؛ سيستان ص 171 ( سيستان 4 / 193 ه - 10 / 809 م ) . ( 88 ) . مثالهايى براى آن از قرن 5 و 6 هجرى قمرى 11 و 12 ميلادى در دولتشاه : تذكرة الشعراء ، ص 71 ، 75 ، 84 ، 93 و 129 و بعد ؛ چهار مقاله ص 40 و بعد ص 43 ؛ راوندى : راحة الصدور ، ص 301 و بعد ؛ جوينى : تاريخ جهانگشا ، ج 2 ص 18 ، 27 . ( 89 ) . به طور مثال نصر سامانى ( متوفى 279 ه / 892 م ) : ابن اثير : الكامل ، ج 7 ، ص 151 - ركن الدولة از آل بويه ( متوفى 66 / 365 ه - 7 / 976 م ) : مستوفى : تاريخ گزيده ج 1 ، ص 418 - قابوس گرگانى ( 03 / 402 ه - 13 / 1012 م ) : ابن اثير : الكامل ج 9 ، ص 82 . - رجوع كنيد همچنين به اطلاعات قابوس‌نامه / چاپ ديتز ص 718 و 725 دربارهء هنر شاعرى . ( 90 ) . براى كليات رجوع كنيد به : , Henry George Farmer : A History of Arabic Music to the XIIIth Century , ( London 1929 ) , ( كه از اين پس فقط تحت نام Farmer ' ' ذكر خواهد شد ) . - همچنين از همين مؤلف : Studies in Oriental musical instruments , ( London 1931 ) . - Ibn Khurdadhbih on musical instroments , ' ' in : JRAS 1928 , S . 509 - 518 . , The influence of music , from Arabic sources , ( London 1926 ) . - An outline of music and musical theory'' , in : Survey III 2783 - 2804 , ( در آن نخستين خلفا [ 232 - 21 ه / 847 - 642 م ] ، ص 2791 - 2789 ؛ رنسانس و زمان پس از آن [ 656 - 232 ه / 1258 - 847 م ] ، ص 2795 - 2791 : در اينجا شمارى از اسامى موسيقيدانان گزارش شده است ؛ كتاب الاغانى و غيره ) . - و نيز F . M . Faddegon : Sur la gamme persane - arabe , in : J . AS . , XII , R . , Bd . VIII ( Juli - Dez . 1926 ) , S . 168 f . - و نيز - Muhammad al - Hefny : Ibn Sina's Musiklehre , Diss . ( Berlin 1931 ) , in ، [ براساس مفاتيح العلوم ص 246 - 235 ] Eilhard Wiedemann : Beitrage LXVI : Zur Geschichte der Musik'' -