برتولد اشپولر ( مترجم : جواد فلاطورى )
392
تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى ( فارسي )
طبق قوانين مذهبى به خليفه تعلق داشت و چهار پنجم ديگر براى تقسيم بين سربازان منظور مىشد . « 212 » اسيران را ممكن بود بدون تأمل بكشند . همچنين مىتوانستند آنان را به كار بگمارند ؛ يا براى مبادله اسيران خودى معاوضه كنند و يا آزاد نمايند . « 213 » همهء اين امكانات در عمل پيش مىآمد . در دوران اوليه ، به خصوص اعدام « 214 » ( حتى براى فرماندهان ) « 215 » معمول بود . براى قيامكنندگان ، مثلا گروه معروف به « عياران » « 216 » در سال 424 ه / 1033 م و عناصر نظير آنان ، بعدها اعدام حتى به صورت قانون درآمد و بهكرات به شكل دار زدن يا مصلوب كردن اجراء گرديد . « 217 » گهگاه از آن گزارش شده است كه چوبه دار اعدامشدگان در سراسر طول جاده امتداد داشت « 218 » و يا اينكه وادى مجاور از خون مقتولان قرمز شده بود . ازاينرو گاه ارقام بسيار بالايى از ميزان كشتهشدگان ذكر شده است . بديهى است
--> ( 212 ) . مثلا به همين شكل در سال 112 ه / 31 - 730 م با غنايم خزرها در اردبيل واقعا عمل شد : ابن اثير : الكامل ، ج 5 ، ص 60 . ( 213 ) . رجوع كنيد به Kremer , C . G . I , 413 , 433 ؛ حميد الله ، ج 1 ، ص 310 - 304 ؛ Fries 90 f . ( 214 ) . سال 12 ه / 633 م پس از نبرد حوالى دومة الجندل ، خالد اسراى عرب به استثناى افراد قبيله كلب و تميم را كشت : ابن اثير : الكامل ، ج 2 ، ص 152 ؛ سال 91 ه / 710 م قتيبه ، مدافع سنگر شرق ايران شومان را كشت : طبرى : تاريخ 2 ، ص 1228 ؛ تقريبا در همين زمان مىبايست اعراب پس از جنگ با برادر ياغى « پادشاه » خوارزم ، 000 ، 4 اسير را كشته باشند : بلاذرى : فتوح البلدان ، ص 421 ؛ طبرى : تاريخ 2 ، ص 1238 ؛ سال 117 ه / 735 م اعدام 80 اسير عرب را به دنبال داشت ( اغلب از بنى تميم ) : طبرى : تاريخ 2 ، ص 1580 ؛ سال 130 ه / 49 - 748 م سلّاخى نيروهاى اسير اموى در نهاوند بهوسيله دستههايى از عباسيان از خراسان : طبرى : تاريخ 3 ، ص 8 ؛ سال 150 ه / 767 م سردار خليفه 000 ، 14 ( ! ) اسير پيرو استاذسيس در خراسان را اعدام كرد : طبرى : تاريخ 3 ، ص 358 ؛ سال 384 ه / 994 م اعدام ديلميان اسير : روذراورى : ذيل تجارب الامم ، ص 257 ؛ همچنين اعدام 000 ، 3 اسير الپارسلان در شهر پسا ارقامى بسيار بالاست : ابن اثير : الكامل ، ج 9 ، ص 195 . ( 215 ) . طبرى : تاريخ 1 ، ص 2478 - ابن اثير : الكامل ، ج 2 ، ص 203 ( سال 16 ه / 637 م ) . ( 216 ) . مقايسه كنيد با ص 437 كتاب حاضر . ( 217 ) . ابن اثير : الكامل ، ج 9 ، ص 150 . ( 218 ) . « 2 پرسنگ طول » ، سال 97 ه / 17 - 716 م ، اسيران در گرگان : طبرى : تاريخ 2 ، ص 1332 و بعد ؛ مقايسه كنيد همچنين با همان كتاب و همان جلد ص 1207 .