برتولد اشپولر ( مترجم : جواد فلاطورى )
349
تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى ( فارسي )
محصول زيادى از كشاورزى - بهويژه از كشت گندم و جو - به دست مىآمد » ( ابن حوقل : المسالك و الممالك ، ص 385 ) . ماوراءالنهر سال 88 ه / 707 م : بخارا مىبايست پس از چهارمين استيلاى اعراب ( در زمان قتيبة بن مسلم ) سالانه 000 ، 200 درهم به خلفاء و 000 ، 10 درهم به حكام خراسان مىپرداخت ( نرشخى : تاريخ بخارا ، ص 51 ) . سال 185 ه / 801 م : به دنبال اصلاحات پولى كه « درهم غطريفى » « 179 » به جريان درآمد ، خراج بخارا ، كه قبلا كمى كمتر از 000 ، 200 درهم ( نقره / ( nakartak / بود ، مىبايست بار سنگينى را تحمل مىكرد . اينبار در آغاز 567 ، 068 ، 1 ( كذا ! ) درهم بود ، « 180 » كه البته بعدها كمتر شد ( نرشخى : تاريخ بخارا ، ص 31 و 35 ) . قرن سوم هجرى قمرى / نهم ميلادى : در آغاز 566 ، 168 ، 1 ( كذا ! ) درهم و 5 / 5 دانق [ دانگ ] ، بعدها كمتر ( نرشخى : تاريخ بخارا ، ص 31 ) . در حدود سال 235 ه / 850 م : خلاصهاى از درآمد هريك از شهرها در : Kremer , . C . G . I 326 - 331 در حدود سال 278 ه / 891 م : بخارا 000 ، 000 ، 1 درهم ( يعقوبى : كتاب البلدان ، ص 293 ) . در حدود سال 297 ه / 910 م : بخارا : « به علت ويرانيهاى دوره قبل » بنا بر توضيحات امير سامانيان ، فقط 000 ، 20 ( كذا ! ) ( مسلما به عمد كمتر ذكر كردهاند ، تا مجبور نباشند مبلغ زيادى به بغداد ارسال دارند ) ( نرشخى : تاريخ بخارا ، ص 10 ) .
--> ( 179 ) . مقايسه كنيد با مبحث « پول و مزد » در كتاب حاضر . ( 180 ) . در ص 31 ، و نيز 35 تاريخ بخارا : 566 ، 168 ، 1 درهم و 5 / 5 دانق .