ماليات‌ها دشوارى شناخت دقيق نظام مالياتى قرون نخستين اسلامى در ايران ، در اصل بنا بر دلايلى است مشابه با آنچه كه بررسى مناسبات مالكيت ارضى را مشكل مىكرد . كمبود هرگونه سندى در اين زمينه « 1 » حد اقل مىتوانست توسط گزارشهاى غنى موجود در بسيارى از منابع - اگر در اين گزارشها توجه بيشترى به اين مسائل مىشد و مىتوانست بشود - تا حدى جبران گردد . در اين‌باره مىبايست براى شناخت اعصار قديم‌تر تا حد معينى آثار هنرى دوره‌هاى بعد كه ردّ پايى از گذشته در خود دارند ، را نيز مورد توجه قرار داد ( همان گونه كه براى اوضاع مصر به پاپيروسهاى مكشوفه آنجا و شناخت دقيق‌تر از شيوه عمل بيرانتى متكى هستيم ) . « 2 » نظام مالياتى ساسانيان در واقع براى ما فقط به طور ناقصى

--> ( 1 ) . رجوع كنيد به قمى ! - اسناد و مدارك ساسانيان طبق نوشته ابو يوسف : كتاب الخراج ( ترجمه ) ص 86 و بعد ، سوزانده شده بود . ( 2 ) . رجوع كنيد به : Ernst Stein : Studien zur Geschichte des byz . Reiches vornehmlich unter den Kaisern Justinus II . und -