برتولد اشپولر ( مترجم : جواد فلاطورى )

188

تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى ( فارسي )

مردى از غير خويشاوندان خود صحبت مىكرد مجازاتش مرگ بود « 127 » در گيلان - مانند اغلب فرهنگهاى ابتدايى - كارهاى مشكل كشت و زرع به زنان واگذار مىشد . « 128 » اين موقعيت سخت و غير عادلانه زن منتج بدان شد كه اعراب تصور كنند كه قرآن « 129 » نيز زنان را به مثابه وسيله‌اى در نظر مىگيرد و اجازه مىدهد كه با زنان اسير ، بدرفتارى شود . « 130 » اين امر گهگاه مجددا بدين نتيجه مىرسيد كه هر اميرى - مانند برادر معروف و زورگوى حاكم خوارزمشاهى - تصور كند كه مىتواند رعايايش را به تسليم زنان و دختران زيباى خود مجبور سازد ، « 131 » و يا اينكه به اين نتيجه مىرسيد كه فرقه المقنع ، رسم زنان مشترك ( زناشويى گروهى ؟ ) را بين خود معمول كنند . « 132 » اين نوع محدوديت و در تنگنا قرار دادن زن بر خلاف برداشت ديگر نواحى مانند طبرستان بود ، كه هر 14 روز يك‌بار بازار هفتگى در پريم تشكيل مىشد و به پسران و دختران جوان اين فرصت را مىداد كه با يكديگر آشنا شوند . اين بدان معنى بود كه در بين اين جمعيّت روستايى - و هنوز بيشتر زردشتى - حجاب هنوز به مرحلهء عمل درنيامده بود . « 133 » نظريات قديمى اعراب نيز گوياى چنين امرى است ، به‌طورىكه زن حاكم خراسان در هنگام بازگشت پيروزمندانه حارث ( پسر عمويش ؟ ) از جنگ با تركان ، در انظار عمومى هديه‌اى به وى تقديم كرد . « 134 » - البتّه در تمام اين موارد گزارشهاى موجود بسيار مختصرتر از آنست كه بتواند اين مسئله را روشن كند كه تا چه حد آنچه راجع به رابطه مرد با جنس مخالف در بين

--> ( 127 ) . ناصر خسرو : سفرنامه ، ص 94 وسط صفحه . ( 128 ) . حدود العالم ، ص 137 . ( 129 ) . قرآن كريم ، سوره 4 ، 36 . ( 130 ) . طبرى : تاريخ 2 ، ص 1181 ( برادر قتيبه در مقابل سوگلى زندانى برمك كشيش نوبهار ) . ( 131 ) . طبرى : تاريخ 2 ، ص 1237 ( سال 93 ه / 12 - 711 م ) . ( 132 ) . نرشخى : تاريخ بخارا ، ص 73 . و نيز مقايسه كنيد با ص 86 و 361 جلد اول كتاب حاضر . ( 133 ) . حدود العالم ، ص 136 ( سال 372 ه / 982 م ) . ( 134 ) . طبرى : تاريخ 2 ، ص 1889 .