مشاوران وى به روشنى به او ( مأمون ) خاطرنشان كردند كه اين عمل از نظر سياسى غير قابل تحمل است . البته اين تصميمى فوق‌العاده مهم بود . اگر خليفه در چنين مسأله‌اى از حق خود در اتخاذ تصميمى مستقل صرفنظر مىكرد ، به زودى همهء انتصابات از جانب وى نيز بيانگر مناسبات قدرت موجود مىشد و لذا به خصوص به تأييد صورى آنچه سلسله‌هاى در حال تكوين مىخواستند ، محدود مىگرديد . اتفاقا اين وضع به زودى پيش آمد و گسترش يافت ، تا حدى كه پس از مرگ مأمون در سال 128 ه / 833 م خلافت قدرت جهانى خود را به سرعت از دست داد . تشنّجات اجتماعى قرن سوم هجرى قمرى / نهم ميلادى ، كشمكشهاى مداوم مذهبى بين سنتگرايان و معتزله و نيز بين سنيان و شيعيان و سرانجام كوششهاى ويژه سياسى در ايران ، سوريه و مصر خليفه را كم‌وبيش عملا به اداره ( نيمه معنوى ) كل تشكيلات - بدون اينكه در عقب راندن قدرتهاى سياسى موجود در صحنه ، توانايى و اختيارى داشته باشد - محدود كرد . البته مقام عاليه او به طور صورى هنوز ( حتى بر روى سكه‌ها ) محفوظ بود . جانشين موروثى « 293 » معمول او نتوانست در نزد طاهريان ، « 294 » حتى كوچك‌ترين نوع مقاومت عليه خود را درهم شكند ، زيرا قدرتمندترين نمايندهء طاهريان « 295 » ، عبد الله بن طاهر ( 229 - 213 ه / 844 - 828 م ) از مدتى پيش در بغداد

--> ( 293 ) . ابن اسفنديار : تاريخ طبرستان ، ص 157 ( سال 229 ه / 844 م ) . - در عصر سلجوقيان نام جانشين موروثى به وضوح ذكر مىشد . حسينى : اخبار الدولة السلجوقية ، ص 28 ( در حدود سال 457 ه / 1065 م ) ، محمد بن ابراهيم : تاريخ آل سلجوق ، ص 18 ، 21 ( سال 47 ه / 85 - 1084 ، 551 ه / 1156 م ) . UZ . 20 f , 23 - و نيز : Emil Tyan : L'idee dynastique dans le gouvernement de l'Islam , im J . As . CCXXIII ( Juli / Dez . 1933 ) , S . 337 - 346 فقط عصر اموى و عباسى بررسى شده است . ( 294 ) . عنوان آنان « عامل خراسان ، طبرستان ، رى و سراسر شرق » بود : طبرى ، تاريخ 3 ، ص 1526 ( سال 250 ه / 864 م ) . - رجوع كنيد به همان كتاب ، 3 ، ص 1505 و بعد ، 1692 ( سال 253 ه / 867 م ) ؛ گرديزى : زين الاخبار ، ص 10 - 7 ؛ ابن اثير : الكامل ، ج 7 ، ص 5 ( سال 230 ه / 45 - 844 م ) ، ص 37 ( سال 248 ه / 862 م ) . - صديقى I ص 57 - 571 . ( 295 ) . در سال 250 ه / 864 م خليفه از كوششى كه در اين زمينه مىكرد ، به علت توصيه اطرافيانش دست برداشت : Krymskyj I 42 ( با مدارك ) .