برتولد اشپولر ( مترجم : جواد فلاطورى )

82

تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى ( فارسي )

مىكنيم تا نشان داده شود كه چه منطقه‌هايى با علاقه به يكديگر پيوسته‌اند و تا چه حد سرزمينهاى متحدشده در دست يك شخص ، وسيع بوده است . سال 40 - 39 ه / 60 - 659 م ( پس از سركوبى ناآراميهايى كه در خلال جنگهاى داخلى پيش آمد ) : امير زياد بن ابيه ، حاكم فارس و كرمان شد ( مقر وى در اصطخر بود : طبرى ، تاريخ 1 ، ص 3450 ) . - . ( Caet . X 263 - 266 ) سال 76 - 75 ه / 95 - 694 م : حجّاج ، عراق را - به استثناى خراسان و سيستان - به دست آورد ( ابن اثير : الكامل ، ج 4 ، ص 144 ) ؛ سال 79 - 78 ه / 98 - 697 م هردو اين ولايت پس از كناره‌گيرى يكى از شاهزادگان اموى به همين حجّاج سپرده شد ؛ حجاج براى هريك از اين دو ولايت عاملى تعيين كرد . ( ابن اثير : الكامل ، ج 4 ، ص 173 ) . سال 97 ه / 716 م : عراق و خراسان متحد شدند : ثعالبى : غرّر السير ص 62 راست - و 63 . سال 9 - 98 ه / 18 - 717 م : تعيين حاكمى براى طبرستان و گرگان ، با 4000 مرد ( براى اينكه منطقه را آرام نگاه دارد ) ( ابن اثير ، الكامل ، ج 5 . ص 11 ) . سال 65 - 164 ه / 82 - 781 م : اهواز ، فارس ، كرمان ، و علاوه بر آن بحرين ، عمان و كسكر با يكديگر متحد شدند ( ابن اثير : الكامل ، ج 6 ، ص 22 و 24 ) . ( همچنين بدون عمان و كسكر در سال 61 - 260 ه / 75 - 874 م : همان كتاب ، ج 7 ، ص 90 ) . سال 66 - 165 ه / 83 - 782 م : انتصاب والى ( در مورد اين عنوان رجوع كنيد به ، مبحث « سازمان ادارى » در كتاب حاضر ) براى خراسان و سيستان ، كه وى براى سيستان عاملى تعيين كرد ( طبرى ، تاريخ 3 ، ص 517 ؛ ابن اثير : الكامل ، ج 6 ، ص 24 . - به طور كلى نيز رجوع كنيد به : ( Kremer , C . G . I 165 , 180 ) . ( Wellhausen , Arab . 144 ) سال 66 - 165 ه / 83 - 782 طبرستان ، روذ / يان و گرگان متحد شدند ( ابن اثير : الكامل ، ج 6 ، ص 25 ) ، امّا در سال 69 - 168 ه / 86 - 785 م گرگان