مىكردند . ايالت مرزى قلمرو خلفاء در اين ناحيه مدتها همان منطقه قديمى مادها ، كه در آن زمان « جبال » ( كوهستان ) « 107 » ناميده مىشد ، بود . ايالتى كه سرزمينهايى تا قومس ، دماوند ( به عربى دونباوند ) و همدان را دربر مىگرفت . « 108 » مركز آن ، شهر رى « 109 » بود كه كانون حيات ايران در آن زمان بشمار مىآمد ( بااين‌وجود قومس و دماوند تا سال 66 - 165 ه / 83 - 782 م و 70 - 169 ه / 86 - 785 م از لحاظ ادارى مقام خاصى داشت ) . « 110 » ما دام كه مازندران هنوز مستقل بود و حتى پس از آن هم ، در قسمت جنوبى آن ( در نشيب شمال شرقى سلسله جبال ) ، بخش قدامى طبرستان ( تپورستان - سرزمين كوهستانى و جنگلى ؟ ) واقع بود ، كه قبلا هم با مازندران ارتباط بسيار نزديكى داشت . « 112 » طبرستان يكى از ايالتهاى مهم مرزى قلمرو خلافت بود كه گهگاه - بلافاصله پس از مغلوب شدنش در سال 189 ه / 805 م - « 113 » شيوه تشكيلاتى مشتركى با جبال داشت ، اما در سال 01 - 200 ه / 17 - 816 م داراى والى محلى شد ، « 114 » و در سال 08 - 207 ه / 23 - 822 م با روذ / جان ( منطقه مستقلى كه مقر اداريش در كجّه بود ) « 115 » و دونباوند از نظر ادارى و

--> ( 107 ) . تا همين زمان اخير اغلب « عراق عجم » ناميده مىشد . - راجع به برداشت حلوان نسبت به اين ايالت رجوع كنيد به : Schwarz vI 673 - 677 و نيز درباره خود اين ايالت به همان كتاب ، ج 4 ، ص 509 - 445 ( مرزها ) ، ص 447 و بعد . ( 108 ) . ابن اثير : الكامل ، ج 6 ، ص 64 ( سال 189 ه / 805 م ) . - Schwarz VI 785 - 787 - . . ( 109 ) . ابن اثير : الكامل ، ج 6 ، ص 64 ؛ حدود العالم ، ص 132 ؛ ابن سعد : ج 5 ، ص 125 وسط . - - . Schwarz VI 740 f راجع به مناسبات قزوين بارى رجوع كنيد به : . Schwarz VI 705 f ( 110 ) . ابن اثير : الكامل ، ج 6 ، ص 25 ، 32 . Tattupol , EI , VI 627 . Schwarz VI 785 f , 809 f - . يا سرزمين III . Rehatsek 411 ; ( 112 ) . ابن اسفنديار : تاريخ طبرستان ، ص 115 ( حدود سال 148 ه / 765 م ) . ( 113 ) . طبرى تاريخ 3 ، ص 705 ؛ ابن اثير : الكامل ، ج 6 ، ص 64 . - « راه ( طريق ) بين همدان و رى » در آن زمان به والى مخصوصى واگذار شده بود . ( 114 ) . طبرى ، تاريخ 3 ، ص 1014 . ( 115 ) . ابن رسته : كتاب الاعلاق النفيسه ، ص 150 ( سال 292 ه / 905 م )