احترام و تواضع در برابر او بود كه در واقع اطاعت و پيروى از فرمان الهى به شمار مىرود . در اين ميان ، شيطان كه هزاران سال خدا را عبادت كرده بود ، از دستور الهى روى برتافت . آنچه موجب اين نافرمانى شد ، خصلت ناپسند غرور و تكبر بود . قرآن سرپيچى او را در آيات فراوانى بيان كرده است ؛ از جمله : فَسَجَدَ الْمَلَائِكَةُ كُلُّهُمْ أَجْمَعُونَ إِلَّا إِبْلِيسَ اسْتَكْبَرَ وَكَانَ مِنَ الْكَافِرِينَ . ( ص : 73 و 74 ) فرشتگان همگى بدون استثنا سجده كردند ، جز شيطان كه دچار غرور و تكبر شد و جزو كافران گرديد . ابليس ، كه از آتش آفريده شده بود ، گمان كرد بر آدم كه از خاك آفريده شده است ، برترى دارد . از اين رو ، در مقام مقايسه برآمد و گفت : خدايا او را از خاك آفريدى و مرا از آتش ، چگونه من كه بهتر و بالاتر از اويم ، در مقابل او سجده كنم . امّا دليلى بر اينكه آتش بهتر از خاك است ، وجود ندارد ؛ علاوه اينكه سجدهء فرشتگان در مقابل مشتى خاك نبود ، بلكه تواضع در برابر خليفهء خدا بود و سرپيچى شيطان هم در برابر آدم نبود ، بلكه عصيان از فرمان خداى سبحان بود . « 1 » 2 . امتحان الهى آدم و همسرش حوّا براى زندگى در زمين آفريده شده بودند ؛ امّا براى امتحان در بهشت « 2 » جاى داده شدندو با آنكه خداوند دشمنى شيطان را به‌آنان گوشزد كرده‌بود ، فريب‌خوردند و به وسوسهء شيطان ، از درختى كه از خوردنش منع شده بودند ، برگرفتند و خوردند و بدين رو از بهشت رانده شدند . خداوند در قرآن كريم ، ماجرا را اين‌گونه شرح مىدهد : و گفتيم اى آدم تو و همسرت در بهشت ساكن شويد و هر چه خواستيد بخوريد ( كه بر شما ) گوارا باد ، ( امّا ) به اين درخت نزديك نشويد ( كه در اين صورت ) از ستمكاران خواهيد بود . شيطان آنها را فريب داد و لغزيدند ( و از آن درخت خوردند ) و آنها را از محلّى كه در آن بودند ، بيرون كرد و گفتيم : ( به زمين ) فرود آييد . . . . « 3 »

--> ( 1 ) . الميزان ، ج 8 ، ص 25 . ( 2 ) . مقصود از بهشت كه حضرت آدم ( ع ) در آن مىزيست ، بهشت قيامت نيست ، بلكه برحسب روايات بهشت برزخىيا بهشت زمين بوده است . ( 3 ) . وَقُلْنَا يَاآدَمُ اسْكُنْ أَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ وَكُلَا مِنْهَا رَغَداً حَيْثُ شِئْتَما وَلَا تَقْرَبَا هَذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُونَا مِنَ الظَّالِمِينَ فَأَزَلَّهُمَا الشَّيْطَانُ عَنْهَا فَأَخْرَجَهُمَا مِمَّا كَانَا فِيهِ وَقُلْنَا اهْبِطُوا . . . ( بقره : 35 و 36 )