خدايا تو مىدانى آنچه انجام داديم نه براى رقابت در قدرت بود ، و نه خواستيم مالى بىارزش از دنيا به چنگ آوريم ، بلكه خواستيم نشانه‌هاى دين تو را كه دگرگون شده بود بازگردانيم و بلاد تو را اصلاح كنيم ، تا بندگان ستمديده‌ات در امان مانند و آن حدودى كه اجراى آنها معطل مانده بود به كار بسته شود . « 1 » 5 . تعليم و تزكيهء انسان انسان براى رشد و ترقى در سير تكاملى به دو بال نيازمند است : يكى علم و آگاهى از حقايق جهان و معرفت نسبت به مسئوليت خويش و ديگرى تقوا و طهارت نفس و وارستگى از هواهاى نفسانى . امتياز انسان نسبت به ساير موجودات ، بىگمان عقل و انديشه و قدرت تفكر اوست . او با استفاده از عقل و انديشهء خود مىتواند ضمن آگاهى يافتن از واقعيتهاى جهان ، مسئوليت خود را در نظام هستى بشناسد و در سايهء تزكيه و تهذيب نفس و پاك كردن خود از زشتيها و آلودگيها ، بدان عمل كند . نه علم به تنهايى براى تكامل انسان كافى است و نه زهد و تقوا . چه عالمان و دانشمندان بزرگى كه به سبب بىتقوايى و بىايمانى ، علم خود را در خدمت دشمنان انسانيت به كار گرفته‌اند . جملهء معروف « بدون تهذيب ، حتى علم توحيد هم به درد نمىخورد » از حضرت امام خمينى ( رض ) بيانگر اين واقعيت است . پيامبران آمدند تا اين دو بال را در اختيار انسان قرار دهند . قرآن كريم اين رسالت مهم را با تعبيرهاى گوناگونى بيان كرده است ؛ گاهى از آن با عنوان تزكيه و تعليم كتاب و حكمت ياد مىكند : هُوَ الَّذِي بَعَثَ فِي الْأُمِّيِّينَ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَإِن كَانُوا مِن قَبْلُ لَفِي ضَلَالٍ مُبِينٍ . ( جمعه : 2 ) او خداوندى است كه در ميان قومى كه حتى خواندن و نوشتن هم نمىدانستند ، پيامبرى را برانگيخت كه بر آنان آيات الهى را تلاوت كند و از زشتيها پاك نمايد و كتاب و حكمت به آنان بياموزد ، با آنكه قبل از آن در گمراهى آشكارى به سر مىبردند .

--> ( 1 ) . نهج‌البلاغه ، خطبه 131 .