اقليم خراسان : كرسى آن نيشابور است و از شهرهاى آن است : طوس و هرات و ترمذ و بلخ . عراق عجم : كرسى آن اصفهان است و از شهرهاى آن است : قزوين و قم و كاشان و شهر زور و سجستان و طبرستان و همدان و نهاوند [ 1 ] و گيلان [ 2 ] و بلاد اسماعيليه . عراق عرب : كرسى آن بغداد است ، و از شهرهاى آن است : دينور و كوفه و بصره . آذربايجان : كرسى آن تبريز است . و از شهرهاى آن است : اران [ 3 ] و سلماس و قفچاق . خوزستان : كرسى آن شوشتر است و از شهرهاى آن : اهواز و غير آن . فارس : كرسى آن شيراز است و از شهرهاى آن است : كيش [ 4 ] و عمان [ 5 ] و كازرون [ 6 ] و بحرين . ديار بكر : كرسى آن موصل است و از شهرهاى آن است : ميافارقين و نصيبين و سنجار و اسعرد و دبيس ( ؟ ) و حران و رها و جزيرهء ابن عمر . بلاد روم : كرسى آن قونيه است و از شهرهاى آن است : ملطيه و اقصرا و ارزنگان [ 7 ] و سيواس و انطاكيه و علايا . در همين اوان المستنصر باللّه [ 8 ] احمد خليفهء عباسى در مصر بود . براى تصرف بغداد در حركت آمد . او عم المستعصم باللّه بود . پس از واقعهء بغداد با الملك الصالح بن بدر الدين لؤلؤ كه مغولان او را از موصل رانده بودند به مصر رفت . الملك الظاهر بيبرس او را اكرام نمود و در سال 659 به خلافت نشاند . سپس او را براى بازپس گرفتن بغداد بسيج كرد . الملك الصالح بن بدر الدين لؤلؤ نيز با او بود . چون از فرات گذشتند و به نزديكى بغداد رسيدند مغولان بر سرشان تاختند و ميان هيت و عانه لشكر خليفه مصر را تار و مار كردند و خليفه كشته شد . الملك الصالح بن لؤلؤ و برادرش به موصل گريختند . مغولان هفت ماه موصل را محاصره كردند . سپس شهر را تصرف كردند و الملك الصالح را كشتند . الملك الظاهر بيبرس از غائلهء هلاكو بيمناك شد . در اين احوال بركه فرمانرواى بلاد شمالى مغول در سال 660 [ 9 ] به الملك الظاهر خبر داد كه اسلام آورده است . بيبرس از اين امر سود جست و او را وسيلهء جلوگيرى از تجاوز هلاكو قرار داد . چون ميان بركه و هلاكو اختلاف بود بيبرس بركه را بر ضد او برانگيخت . بركه براى نبرد با هلاكو بيامد و اين امر سبب شد كه هلاكو از شام برود .

--> [ ( 1 ) ] مؤلف همدان و نهاوند را جزء خراسان آورده بود . [ ( 2 ) ] متن : طلان . [ ( 3 ) ] متن : حرن . [ ( 4 ) ] متن : كش . [ ( 5 ) ] متن : نعمان . [ ( 6 ) ] متن : محمل رزون . [ ( 7 ) ] متن : اورنگار . [ ( 8 ) ] متن : الحاكم . [ ( 9 ) ] متن : 670 .