ابن خلدون ( مترجم : آيتى )

43

تاريخ ابن خلدون ( فارسي )

آسيب آن بمرد . وفات المقتدى بامر اللّه و خلافت المستظهر باللّه و خطبه به نام بركيارق در نيمهء ماه محرم سال 487 المقتدى درگذشت . بركيارق پس از هزيمت عمش تتش به بغداد آمده بود در بغداد به نام او خطبه خواندند و بر او خلعتها پوشانيدند . آنگاه منشور سلطنت بركيارق را نزد المقتدى آوردند تا بر آن مهر نهد . المقتدى آن را بخواند و بدقت در آن نگريست سپس مهر بر نهاد و پس از ساعتى بناگهان بمرد . بعد از مرگ او با پسرش المستظهر - باللّه بيعت كردند . آنگاه خلعتها و منشور را نزد بركيارق فرستادند و از او براى المستظهر باللّه بيعت گرفتند . استيلاى تتش بر بلاد بعد از كشته شدن آقسنقر و هزيمت بركيارق چون تتش شكست خورده از آذربايجان بازگشت لشكرى گران فراهم آورد و در سال 487 لشكر از دمشق به حلب برد . قسيم الدوله آقسنقر و بوزان نيز متحد شدند و بركيارق نيز كربوقا را كه فرمانرواى موصل شده بود ، به يارى ايشان فرستاد و هر سه به نبرد تتش بيرون آمدند . در شش فرسنگى حلب نبرد در گرفت . تتش آن سپاه را در هم شكست و آقسنقر را اسير كرد و به قتل رسانيد . كربوقا و بوزان به حلب گريختند ، تتش از پى آنها بيامد و شهر را محاصره كرد و به تصرف در آورد و آن دو را اسير كرد آنگاه به حران و رها كه از آن بوزان بودند رسول فرستاد و مردم را به فرمانبردارى خويش خواند ، اما مردم سر به فرمان او نياوردند و به دفاع پرداختند . تتش سر بوزان را بر ايشان فرستاد و آن دو شهر را بگرفت . كربوقا را به حمص فرستاد و در آنجا حبس كرد . سپس به بلاد جزيره لشكر برد و آن بلاد را به تصرف در آورد ، پس به خلاط و ديار بكر لشكر كشيد ، آنجا را نيز بگرفت و عازم آذربايجان شد و از آذربايجان لشكر به همدان برد . فخر الملك پسر نظام الملك در همدان بود . او از خراسان آمده بود تا نزد بركيارق رود ، امير قماج از لشكر محمود بن ملكشاه كه در اصفهان بود با او برخورد كرده اموالش را به تاراج برده بود . فخر الملك خود از مهلكه جان به در برده به همدان آمده بود . در همدان با تتش برخورد كرد . تتش قصد قتل او داشت . باغيسيان شفاعت كرد و اشاره كرد كه چون مردم به خاندان نظام الملك ارادت مىورزند براى خشنودى ايشان وزارت خويش به دو ده . او نيز چنين كرد . بركيارق لشكر به سوى اتسز ( اقسيس ) برده بود كه تتش وارد آذربايجان و همدان گرديد . بركيارق چون از حركت لشكر تتش خبر يافت از نصيبين برفت و از ناحيهء بالاى