دجله وارد اربل شد . چون دو لشكر نزديك شدند امير يعقوب بن آبق [ 1 ] پيش آمد و لشكر او را درهم كوفت و لشكرگاهش را تاراج كرد . و با او از امراى بزرگ جز برسق و كمشتكين جاندار و بارق كسى باقى نمانده بود . اينان به اصفهان پناه بردند . تركان خاتون ما در محمود بن ملكشاه از دنيا رفته بود . محمود و يارانش او را از دخول به شهر منع كردند . سپس محمود خود بيرون آمد و او را به شهر برد . ياران محمود از هر سو گردش را گرفته قصد آن داشتند كه چشمانش را ميل كشند . در اين احوال محمود بيمار شد . آنان نيز از او دست بداشتند . نبرد ميان بركيارق و تتش و كشته شدن تتش محمود بن ملكشاه در آخر شوال سال 487 درگذشت و بركيارق بر اصفهان استيلا يافت . مؤيد الملك پسر نظام الملك را به جاى برادرش عز الملك وزارت داد . عز الملك در نصيبين از جهان رخت بر بسته بود . مؤيد الملك به امرا يك يك نامه نوشت و از آنان دلجويى نمود تا همه نزد بركيارق بازگشتند و بركيارق را شمار ياران افزون شد . تاج الدوله تتش پس از هزيمت بركيارق يوسف بن آبق [ 2 ] تركمانى را به عنوان شحنهء بغداد با جمعى از تركمانان به بغداد فرستاد . او را از دخول به بغداد منع كردند . صدقة بن مزيد صاحب حله لشكر به جنگ او برد . در بعقوبا [ 3 ] ميان دو سپاه جنگ افتاد . صدقه شكست خورده به حله رفت و يوسف بن آبق وارد بغداد شد و در آنجا بماند . چون بركيارق منهزم شده بود تتش به همدان رفته بود . بعضى از امرا در همدان تحصن گزيده بودند . اينك از او امان خواستند و تتش بر همدان مستولى گرديد و از آنجا تا حوالى اصفهان پيش رفت . تتش به امراى اصفهان پيامهاى مودت آميز داد تا آنان را به سوى خود كشد . آنان نيز وعده دادند كه به او خواهند پيوست . بركيارق در اين روزها بيمار بود . چون از بيمارى برخاست به جرباذقان ( گلپايگان ) رفت در آنجا سى هزار تن سپاهى بر او گرد آمد . چون تتش با او بروبرو گرديد ، بركيارق پيروز شد و تتش از معركه بگريخت . يكى از اصحاب آقسنقر به انتقام قتل او تتش را بكشت . فخر الدوله پسر نظام الملك در اسارت او بود . او نيز به هنگام هزيمت تتش آزاد شد . پس از اين واقعه امور بركيارق رونق و استقامت يافت و خبر اين پيروزى به يوسف بن آبق رسيد . استيلاى كربوقا بر موصل پيش از اين آورده بوديم كه تاج الدوله تتش ، قوام الدوله ابو سعيد كربوقا را اسير كرده بود و پس از قتل آقسنقر و بوزان او را به حبس فرستاد او همچنان محبوس بود تا آنگاه كه تتش

--> [ ( 1 ) ] متن : انق . [ ( 2 ) ] متن : انق . [ ( 3 ) ] متن : يعقوب .