ابن خلدون ( مترجم : آيتى )
42
تاريخ ابن خلدون ( فارسي )
موافقت كرد و در جواب نوشت كه منتظر رسيدن رسولانى از سوى سپاه هستند . تتش به ديار بكر لشكر برد و آنجا را متصرف گرديد ، سپس به آذربايجان رفت . [ چون بركيارق عازم نبرد تتش شد قسيم الدوله و بوزان از تتش جدا شدند و به بركيارق پيوستند . تتش نيز به شام باز گرديد ] . گوهر آيين شحنهء بغداد كه تتش را يارى داده بود نزد بركيارق آمد و از او پوزش خواست . بركيارق به سعايت كمشتكين جاندار و قسيم الدوله او را عزل كرد و امير يلبرد [ 1 ] را به جاى او برگمارد و اقطاعات گوهر آيين را نيز بستد و به او داد و يلبرد راهى بغداد شد . سپس بركيارق به سبب سخنى كه از او شنيده بود ، از دقوقا بازش گردانيد و در ماه رمضان سال 486 به قتلش آورد و شحنگى بغداد را به افتكين داد . كشته شدن اسماعيل بن ياقوتى در ماه شعبان سال 486 اسماعيل ، پسر ياقوتى پسر داود كشته شد . او پسر عم ملكشاه و دايى بركيارق بود . بر آذربايجان امارت داشت . تركان خاتون نزد او كس فرستاد و او را به طمع پادشاهى افكند و وعده داد كه با او ازدواج مىكند . اسماعيل نيز جماعاتى از تركمانان و جز ايشان گرد آورده عازم نبرد بركيارق شد . در كرج [ 2 ] دو سپاه به يك ديگر رسيدند . يلبرد از او جدا شده به بركيارق پيوست و اين امر سبب شكست اسماعيل گرديد ، بگريخت و به اصفهان باز گرديد . تركان خاتون به نام او خطبه خواند و نام او را پس از نام پسرش محمود بر سكه نقش نمود و خواست به عقد او در آيد ولى امير انر كه سپهسالار و مدبر دولتش بود ، او را از آن كار منع كرد و آنان را از اعمالى كه مرتكب مىشدند بترسانيد و خود از نزد ايشان برفت . اسماعيل نزد خواهر خود زبيده مادر بركيارق رسول فرستاد كه ميان او و پسرش مصالحه كند . پس نزد بركيارق رفت . و بركيارق مقدمش را گرامى داشت ولى پس از چندى رجال دولت چون كمشتكين جاندار و آقسنقر و بوزان با او اظهار دوستى كردند . او نيز رازى را كه در دل داشت - و آن قصد كشتن بركيارق و رسيدن به سلطنت بود - فاش كرد . آنان خود او را كشتند . سپس بركيارق را از آنچه رفته بود آگاه كردند . و خونش هدر شد . هلاكت تورانشاه بن قاورت بك تورانشاه پسر قاورت بك فرمانرواى فارس بود تركان خاتون امير انر را در سال 487 به فتح فارس فرستاد . انر نخست تورانشاه را منهزم ساخت ولى چون با لشكريان روشى ناپسند در پيش گرفت از او برميدند و به تورانشاه پيوستند . اين بار تورانشاه حمله آورد و انر را شكست داد و آن بلاد را از او باز پس گرفت . در اين نبرد تيرى بر تورانشاه رسيد و پس از دو ماه از
--> [ ( 1 ) ] متن : مكرد . [ ( 2 ) ] متن : كرخ .