ابن خلدون ( مترجم : آيتى )
704
تاريخ ابن خلدون ( فارسي )
محمد بود و او برادر بزرگتر بود و منطاش كه برادر كوچكتر بود احمد ناميده مىشد . تمرباى به سلطان الملك الاشرف پيوست و در دولت او در كارهاى دولتى ترقى نمود تا در سال 780 ولايت حلب يافت . و ميان او و تركمانان كشمكش درگرفت . اين واقعه از اين قرار بود كه امراى تمرباى جمعى از تركمانان را كه نزد آنها آمده بودند به سبب برخى اغتشاشها كه در اطراف برپا كرده بودند گرفتند . تركمانان براى دفاع گرد آمدند . سلطان نيز او را به لشكرهايى كه از شام و حماة مىفرستاد يارى داد . تركمانان از برابرشان تا به دربند گريختند . ولى به زودى بر لشكر سلطان حمله آوردند و در درون درهها و تنگناها تاراجشان كردند . تمرباى در سال 782 درگذشت . سلطان الملك الظاهر همواره اين پيوند دوستى را در حق ايشان رعايت مىكرد و منطاش را امارت ملطيه داد . چون الملك الظاهر برقوق بر تخت سلطنت نشست و قدرت يافت . از منطاش نشانههاى خلاف مشاهده كرد پس آهنگ گوشمال او نمود ، ولى منصرف شد و منطاش با جمعى نزد سلطان آمد و اظهار برائت نمود . سودون باق از امراى هزاره از خواص سلطان بود و با منطاش علاقهء عصبيت داشت . او پيش از اين در زمرهء ياران امير تمرباى بود . حق دوستى با برادر او را به جاى آورد و نزد سلطان شفاعت نمود و كفالت داد كه از او كارى كه خلاف فرمانبرداريش باشد سر نزند و نيز تعهد داد كه منطاش براى سركوب تركمانان مخالف لشكر برد و ريشه فساد ايشان قطع كند . چون شفاعت پذيرفته آمد منطاش به ملطيه آمد كه قلمرو امارتش بود بازگرديد . نشانههاى عصيان همچنان از اعمال منطاش آشكار بود . گاه با امراى تركمان نيز در اين باب به گفتگو و توطئه مىپرداخت . بعضى اين اخبار را به سلطان برقوق مىرسانيدند و سلطان هر چه بيشتر به دو بدگمان مىشد . منطاش از اين امر آگاه بود از اين رو با فرمانرواى سيواس قاعدهء بلاد روم مراوده ايجاد كرد . در آنجا قاضى مستبدى بود كه بر كودكى از اعقاب بنى ارتنا [ 1 ] ملوك آن ناحيه از عهد هلاكو ، تحكم مىكرد . مغولانى كه در آن حوالى بودند و در فرمان شحنهاى به حمايت آن بلاد گمارده شده بودند نسبت به او تعصب مىورزيدند . چون رسولان منطاش و نامههاى او به اين قاضى رسيد به زودى اجابتش كرد و جمعى را از اصحاب خود براى اتمام گفتگو با او به نزدش فرستاد . منطاش به استقبال آنان رفت و دواتدار خود را به جاى خود در ملطيه نهاد . او مردى مغفل بود . از عواقب اعمال عصيانآميز منطاش
--> [ ( 1 ) ] متن : ارشى .