همچنان ايستاده بود و آنان را يك يك نزديك مىخواند و به خليفه معرفى مىنمود . آنگاه خليفه امور عباد و بلاد را به سلطان ملكشاه تفويض نمود و او را به دادگرى وصيت كرد . ملكشاه بر دست خليفه بوسه داد و آن را بر ديده نهاد . خليفه به نظام الملك نيز خلعت پوشانيد . آنگاه نظام الملك به مدرسهء خود « نظاميه » در آمد و براى مردم حديث گفت و چند حديث نيز املا نمود . خبر عروسى پيش از اين گفتيم كه سلطان ملكشاه دختر خود را به خواستگارى وزير ، ابن جهير به عقد خليفه المقتدى بامر اللّه در آورده بود . اين واقعه در سال 474 بود . در محرم سال 480 دختر را براى عروسى با خليفه به سراى خلافت فرستاد . همراه او صد و سى شتر بود همه با پوششهاى ديباى رومى و بار بيشترشان زر و سيم . نيز سه عمارى و هفتاد و چهار استر با پوششهاى ديباى ملكى [ 1 ] و طوقهاى زر . بر شش استر دوازده صندوق از نقره بود پر از انواع زيورها و گوهرها و مهدى عظيم از طلا . [ و سى و سه اسب راهوار با زينهاى طلا و مرصع به گوهر . ] سعد الدوله گوهر آيين و امير ارتق و ديگر امرا پيشاپيش اين جهاز در حركت بودند و مردم بر ايشان دينار و جامه نثار مىكردند . خليفه وزير خود ابو شجاع ظهير الدين محمد بن الحسين الهمدانى را نزد زوجهء سلطان ، تركان [ 2 ] خاتون فرستاد . ظفر غلام خليفه با وزير بود . محفه‌اى تقديم كرد كه كس مثل آن نديده بود . همراه ايشان سيصد شمع موكبى بود و به همين مقدار مشعل . در حريم خلافت دكانى نبود مگر آنكه يك يا دو يا بيشتر شمع افروخته بود . وزير به خاتون گفت : سرور ما امير المؤمنين مىگويد : ان اللّه يامركم ان تودوا الأمانات الى اهلها و اجازه خواست كه آن وديعه به سراى او نقل كند . آن زن گفت : سمعا و طاعة . اعيان دولت سلجوقى در حالى كه هر يك شمعى يا مشعلى در دست داشتند پيشاپيش او حركت كردند اين شمعها و مشعلها را سواران حمل مىكردند . سپس خاتون [ 3 ] دختر سلطان ملكشاه در محفه‌اى كه بر آن روپوش مرصع به زر و گوهر بود بيامد دويست كنيز ترك سوار بر مركبهاى زيبا در اطراف محفهء او حركت مىكردند . خليفه نيز وليمه‌اى ترتيب داده بود كه كس مثل آن نشنيده بود . روز ديگر خليفه سفره‌اى گسترد كه چهل هزار من شكر در آن به كار رفته بود و اعيان لشكر و همهء حواشى را خلعت داد . استيلاى سلطان ملكشاه بر ما وراء النهر فرمانرواى سمرقند در اين عهد از ملوك خانيه ، احمد خان بن خضر خان برادر شمس الملك

--> [ ( 1 ) ] متن : مكى . [ ( 2 ) ] متن : تركمان . [ ( 3 ) ] متن : مأمون .