ابن خلدون ( مترجم : آيتى )
485
تاريخ ابن خلدون ( فارسي )
شمشير در مسلمانان نهادند . همهء كسانى كه گرد خيمه بودند منهزم شدند ولى ايشان به خيمهء صلاح الدين دست نيافتند . چون فرنگان به عقب نگريستند و ديدند از ياران خود جدا افتادهاند از بيم ، بازگشتند . در اين حال ميسرهء صلاح الدين بر فرنگان حمله آورد و ايشان را به آن سوى خندقهايشان واپس نشاند و به آنجا كه خيمههاى صلاح الدين بود بازگشتند و هر كه را از فرنگان در آن حوالى يافتند كشتند . چون قلب لشكر صلاح الدين به هزيمت رفت او از پى ايشان مىتاخت تا آنان را باز گرداند . جمعى نزد او بازگشتند . صلاح الدين با آن گروه بازگرديد و از پشت سر فرنگانى را كه با ميسرهء سپاه او مىجنگيدند مورد حمله قرار داد . چنان كه حتى يك تن هم از ايشان زنده نمايد . يكى از سران داويه اسير شد . صلاح الدين فرمان قتلش را داد . دفعهء پيش او را آزاد كرده بود . شمار كشتگان به ده هزار تن رسيد كه همه را در نهرى كه فرنگان از آن آب مىخوردند افگندند . اما مسلمانانى كه منهزم شده بودند بعضى از طبريه بازگشتند و بعضى پس از عبور از اردن باز گرديدند و بعضى به دمشق رسيدند . مسلمانان جنگ را همچنان ادامه دادند و نزديك بود به لشكرگاه فرنگان داخل شوند ، ولى كسانى به دادخواهى آمدند كه اموال و بنهء ايشان به غارت رفته است . آنان كه به هزيمت رفته بودند اموال خود را با خود برده بودند جمعى از اوباش بر آنها دستبرد زده اموال ايشان را ربوده بودند . جمعآورى اين اموال لشكر صلاح الدين را به اطراف پراكنده بود و از استيصال فرنگان بازداشته بود . مسلمانان يك روز و يك شب در اين كار سپرى كردند كه اموال غارت شده را از ديگر مسلمانان بستانند و اين امر سبب شد كه فرنگان نفسى تازه كنند و آمادهء نبرد شوند . و اللّه تعالى اعلم . حركت صلاح الدين پس از نبرد با فرنگان به عكا چون اين نبرد به پايان آمد و زمين پر از اجساد فرنگان گرديد ، هوا متغير و متعفن شد . گذشته از اين بيمارى قولنج صلاح الدين عودت كرد . يارانش اشارت كردند كه از اينجا برويم تا فرنگان نيز امكان يابند كه به جاى ديگر روند . اگر ما رفتيم و آنان در جاى خود ماندند آنگاه دوباره بازمىگرديم . پزشكان نيز رأى دادند كه بايد از آن مكان دور گردد . صلاح الدين در چهارم ماه رمضان سال 585 از آنجا عازم خروبه شد و ساكنان عكا را فرمان داد كه شهر را نيكو محافظت كنند و آنان را از سبب حركت خود از عكا آگاه گردانيد . چون صلاح الدين حركت كرد فرنگان بر محاصرهء عكا افزودند و از دريا با ناوهاى خويش دايرهاى بر گردش زدند و بر گرد لشكرگاه خود خندق كندند و از خاك خندق بارويى برآوردند تا آنان را از آسيب صلاح الدين اگر بازگردد نگهدارد . در همان حال جمعى از سپاه مسلمانان روبروى ايشان بودند ، كه گاهگاه حمله مىكردند ولى مسيحيان از پيكار اعراض داشتند . اين خبر به صلاح الدين