در راه دين عزم پايدارى داشتند . مدافعان شهر ساز و برگ فراوان گرد آوردند و در درون منجنيقها نصب كردند . يكى از اميران مسلمانان به شهر حمله آورد . مسيحيان بيرون آمدند و او و يارانش را كشتند . پس از قتل او مسلمانان لشكر به قدس بردند و در اواسط ماه رجب در كنار آن فرود آمدند ولى از مشاهدهء آن همه مدافعان بترسيدند . صلاح الدين پنج روز به گرد شهر مىگرديد تا بنگرد از كدام سو بايد حمله كند . عاقبت بترسيدند . صلاح الدين پنج روز به گرد شهر مىگرديد تا بنگرد از كدام سو بايد حمله كند . عاقبت جانب شمالى ، از دروازه عمود و كنيسهء صهيون را برگزيد و لشكر بدانجا بداشت و منجنيقها نصب كرد و جنگ سخت شد . چنان كه هر روز از دو جانب خلق بسيارى كشته مىشدند . از كسانى كه در اين روزها كشته شدند عز الدين عيسى بن مالك از اكابر امراى بنى بدران بود . پدرش فرمانرواى قلعهء جعبر بود . مسلمانان از قتل او اندوهگين شدند . سپاهيان صلاح الدين حمله‌اى سخت كردند و مدافعان بيت المقدس را از جاى بجنبانيدند و به درون شهر راندند و خندق را تصرف و بارو را سوراخ كردند . فرنگان در نبرد سست شدند و از صلاح الدين امان خواستند ، ولى صلاح الدين نپذيرفت و گفت جز جنگ راهى نيست و بايد چنان شهر را در تصرف آورد كه در سال 471 فرنگان آن را تصرف كرده بودند . باليان صاحب رمله ، از شهر بيرون آمد رو در رو ، با او سخن گفت و امان طلبيد و كوشيد تا او را بر سر لطف آورد ، ولى صلاح الدين از دادن امان سر برمىتافت . باليان او را تهديد كرد كه مردان تا پاى مرگ مىجنگند و زنان و كودكان را خواهند كشت و همهء امتعه را آتش خواهند زد و معابد بزرگ را ويران خواهند كرد و پنج هزار تن اسيران مسلمان را خواهند كشت و همهء حيوانات را از ماكيانها گرفته تا چارپايان نابود خواهند كرد . صلاح الدين در اين باب با اصحاب خود به مشورت نشست رأى دادند كه بايد امان داد بدين شرط كه هر مرد ده دينار و هر زن پنج دينار و هر كودك چه دختر و چه پسر دو دينار بدهد . اين مبلغ بايد تا مدت چهل روز تاديه شود . هر كه تا آن هنگام از پرداخت آن خوددارى ورزد به منزلهء اسير خواهد بود . باليان خود سى هزار دينار از بابت فقراى ملت خويش بداد . صلاح الدين در روز جمعهء بيست و هفتم رجب سال 583 بيت المقدس را گرفت و علمهاى مسلمانان بر باروها افراشته شد و آن روز از روزهاى فراموش ناشدنى بود . صلاح الدين امينانى بر دروازه‌هاى شهر گماشت تا آن اموال وصول شود ولى اينان چنان كه بايد بر مردم سخت نگرفتند و بسيارى بىآنكه چيزى بپردازند از شهر بيرون رفتند . عاقبت شانزده هزار تن از زن و مرد و كودك باقى ماندند كه هيچ نداشتند صلاح الدين آنان را اسير كرد . در بيت المقدس على التحقيق شصت هزار جنگجو بود ، غير از زنان و كودكان ، زيرا پس از فتح شهرها و قلعه‌ها مردم از هر سو به آنجا روى نهاده بودند . دليل اين امر آن بود كه باليان فرمانرواى رمله سى هزار دينار از بابت هجده هزار تن پرداخت نمود ، شانزده