ابن خلدون ( مترجم : آيتى )
352
تاريخ ابن خلدون ( فارسي )
اينكه او را سوگند داد و به سوگندش اعتماد نمود به ياريش اقدام كرد و سپاه خود را به سردارى پسرش سونج از دمشق روانه نمود و او را فرمان داد كه با عماد الدين زنگى در آن جهاد همراه شود . چون سونج برسيد عماد الدين زنگى او را اكرام كرد ، ولى پس از چندى غدر آشكار نمود . و سونج و امرايى را كه با او بودند بگرفت و در حلب در بند كشيد و خيمههايشان را تاراج نمود . سپس به حماة راند . چون در آنجا نگهبانى نبود تصرفش كرد . سپس به حمص راند . فرمانرواى حمص قرجان [ 1 ] پسر قراجه با لشكر خود همراه او بود . و اين همان كسى بود كه او را به دستگيرى سونج و يارانش تحريض كرده بود . عماد الدين فرمان داد او را نيز دستگير كردند . عماد الدين مىپنداشت اكنون مردم حمص بلادشان را تسليم او خواهند كرد ولى مردم حمص سخت مقاومت كردند . قرجان را گفت كه به نايبان خود پيام دهد تا شهر را تسليم او كنند ولى مردم به سخن قرجان گوش ندادند . عماد الدين مدتى شهر را محاصره نمود . عاقبت به موصل باز گرديد سونج پسر بورى نيز با او بود . و اللّه اعلم . گشودن عماد الدين زنگى دژ اثارب را و هزيمت فرنگان چون عماد الدين زنگى به موصل باز گرديد ، سپاهيانش چندى بياسودند ، سپس در سال 524 بسيج جنگ نمود و به شام باز گرديد و آهنگ حلب كرد و به سوى اثارب لشكر راند . ميان اثارب و حلب سه فرسنگ است . فرنگانى كه در آنجا بودند بر مردم حلب سخت مىگرفتند و گاه بدانجا تجاوز مىورزيدند . عماد الدين اثارب را محاصره نمود و فرنگان از انطاكيه براى دفاع از دژ اثارب بيامدند . عماد الدين و يارانش دل بر مرگ نهاده بر فرنگان تاخت آوردند . فرنگان منهزم گرديدند و بسيارى از سرانشان اسير شدند و بسيارى به قتل رسيدند . چنان كه استخوانهايشان بيش از دو سال در آن موضع باقى بود . چون فرنگان از معركه گريختند ، عماد الدين به اثارب بازگشت و آنجا را به جنگ بگرفت و ويران نمود و ساكنان آن را به دو گروه تقسيم كرد : گروهى را كشت و گروهى را اسير كرد و اثارب را سراسر ويران نمود . آنگاه عماد الدين به جانب حارم راند . حارم نزديك انطاكيه بود و در تصرف فرنگان عماد الدين آنجا را محاصره نمود تا به نيمى از خراج آن مصالحه كردند و باز گرديد . اين فتوحات دلهاى فرنگان را از وحشت بينباشت و آن طمع خام كه در سر مىپختند ، از سر به در كردند . واقعهء عماد الدين زنگى با پسران ارتق چون عماد الدين زنگى از جنگ با فرنگان فراغت يافت و اثارب و حارم را بگشود به
--> [ ( 1 ) ] متن : قيرجان .