ابن خلدون ( مترجم : آيتى )

266

تاريخ ابن خلدون ( فارسي )

مانع عبور ايشان شد مگر آنكه چون انطاكيه را گرفتند آن را به روميان تسليم كنند . آنان اين شرط پذيرفتند و لشكر به بلاد قلج ارسلان بن سليمان بن قتلمش آوردند . قلج ارسلان در نزديكيهاى قونيه با آنان جنگ در پيوست ولى شكست خورد و بگريخت . فرنگان به بلاد لئون ارمنى رسيدند از آنجا گذشته به انطاكيه رفتند . فرمانرواى انطاكيه باغيسيان يكى از امراى سلجوقى بود . او به دفاع از شهر برخاست و فرمان داد تا خندق كنند . مسلمانان يك روز به كندن پرداختند روز ديگر نوبت مسيحيان ساكن انطاكيه بود . چون شبانگاه خواستند به شهر داخل شوند باغيسيان مانع شد . مسيحيان گفتند : چه كسى زنان و فرزندان ما را حراست مىكند ؟ گفت : من به حراست آنان خواهم پرداخت تا فرنگان از اينجا باز گردند . پس فرنگان بيامدند و شهر را نه ماه محاصره كردند . تا آنگاه كه يكى از نگهبانان خيانت ورزيد و آنان را از سمت رودخانه به شهر در آورد . بدين گونه فرنگان بامدادان وارد شهر شدند . باغيسيان چون بانگ و خروش فاتحان را شنيد از شهر بگريخت . مردى هيزم‌شكن از مردم ارمن او را بديد و سرش برگرفت و نزد فرنگان آورد . بوهموند [ 1 ] از زعماى فرنگ بر انطاكيه امارت يافت . چون صاحب حلب و صاحب دمشق از اين واقعه خبر يافتند به عزم نبرد بسيج سپاه كردند ولى فرنگان به آنان نامه نوشتند كه قصد نبرد ندارند و جز انطاكيه به جاى ديگر تعرض نخواهند كرد . اين نامه آنان را در عزمشان سست نمود و از يارى باغيسيان باز ايستادند . تركمانان در نواحى عراق پراكنده بودند . كمشتكين پسر طايلو [ 2 ] معروف به دانشمند [ 3 ] - زيرا پدرش در ميان تركمانان معلم بود سپس به امارت رسيد - سيواس را تصرف كرد . سيواس از بلاد روم و در مجاورت انطاكيه بود . بر ملطيه و حوالى آن مرد ديگرى از تركمانان استيلا داشت كه ميان او و كمشتكين بن دانشمند جنگهايى بود . صاحب ملطيه براى نبرد با كمشتكين از بوهموند [ 4 ] يارى خواست . او نيز از انطاكيه با پنجهزار سپاهى بيامد . پسر دانشمند با او روبرو گرديد و منهزمش ساخت و اسيرش كرد . فرنگان براى نجات او از اسارت لشكر آوردند و بر قلعهء انگوريه كه همان انقره است تاختن كردند و آن را به جنگ بستدند . سپس به قلعهء ديگرى از آن اسماعيل بن دانشمند حمله بردند و آن را محاصره كردند . كمشتكين بن دانشمند سپاه گرد كرد و جنگ در پيوست و جمعى را در كمين قرار داد . فرنگان را شمار سپاه بسيار بود . چون جنگ آغاز شد ، سپاه تركمانان واپس نشست ناگاه مردانى كه در كمين بودند به در آمدند و فرنگان را كشتار كردند ، چنان كه هيچ كس از مرگ خلاصى نيافت . سپس كمشتكين به ملطيه رفت و ملطيه را بگرفت و فرمانروايش را اسير كرد . سپاهيان فرنگ از انطاكيه به دفاع از ملطيه آمدند ولى منهزم شده بازگشتند .

--> [ ( 1 ) ] متن : بيشمند . [ ( 2 ) ] متن : طبلق . [ ( 3 ) ] متن : ونشمند . [ ( 4 ) ] متن : بيفل .