ابن خلدون ( مترجم : آيتى )
46
تاريخ ابن خلدون ( فارسي )
حجار [ 1 ] بن ابجر العجلى با او نبرد مىكردند ، آن دو را به هزيمت داد و كار را بر ابن مطيع سخت گرفت و مختار را به گرد آوردن مردم و قيام عليه آن قوم اشارت كرد مختار اين كار به دو واگذاشت . ابراهيم به كار پرداخت و قريب به چهار هزار تن از شيعيان گرد او را گرفتند . ابن مطيع ، شبث بن ربعى را با سه هزار و راشد [ 2 ] بن اياس را با ششصد سوار و ششصد پياده به مقابله مختار فرستاد . نعيم بن هبيره با سيصد سوار و ششصد پياده با شبث رو به رو شد . نبرد ميان دو گروه ، بعد از نماز صبح آغاز شد . نعيم كشته شد و مختار را از كشته شدن او وهنى پديد آمد . شبث و يارانش غلبه يافتند . از سوى ديگر ابراهيم بن الاشتر ، راشد بن اياس را بكشت و سپاهش را درهم شكست . ابن مطيع لشكرى گران روانه كرد ولى مختار آن را هم درهم شكست ، سپس بر شبث تاخت آورد و او را نيز هزيمت داد . ولى چون خواست به درون شهر درآيد ، تيراندازان باران تير بر او رها كردند و راه را بر او بستند . فراريان نزد ابن مطيع رفتند . ابن مطيع بر خود بلرزيد . عمرو [ 3 ] بن الحجاج الزبيدى او را دلير ساخت و گفت : مردم را فرا خوان . او نيز چنين كرد و به ميان مردم آمد و آنان را به سبب هزيمتشان سرزنش نمود و خواست كه براى جنگ آماده باشند . سپس عمرو بن الحجاج را با دو هزار تن و شمر بن ذى الجوشن را با دو هزار تن و نوفل بن مساحق را با پنج هزار تن روانه نمود . و خود با جماعتى در كناسه بايستاد و شبث بن ربعى را به دار الاماره نهاد . ابراهيم بن الاشتر بر نوفل بن مساحق حمله كرد و او را هزيمت داد و اسيرش نمود ولى بر او منت نهاده ، آزادش كرد . ابن مطيع به دار الاماره گريخت و ابراهيم بن الاشتر سه روز قصر را در محاصره گرفت . يزيد بن انس و احمر [ 4 ] بن شميط نيز با ابراهيم بودند . چون محاصره سخت شد ، شبث بن ربعى ، ابن مطيع را گفت كه از مختار امان خواهد و به ابن الزبير بپيوندد . ابن مطيع شب هنگام بيرون آمد و به خانهء ابو موسى داخل شد و محاصرهشدگان ، از مختار امان خواستند . مختار به دار الاماره درآمد و فردا در مسجد براى مردم كوفه سخن گفت و آنان را به بيعت با محمد بن الحنفيه دعوت كرد . اشراف كوفه به كتاب و سنت و دوستى اهل بيت با او بيعت كردند . مختار نيز آنان را وعدههاى نيك داد . پس خبر يافت كه ابن مطيع در خانهء ابو موسى است . مختار صد هزار درهم براى او فرستاد و گفت تا بدان ، بسيج سفر كند . زيرا ابن مطيع بيت المال را بر مردم پخش كرده بود . ابن مطيع به راه خود رفت و مختار كوفه را بگرفت . عبد اللّه بن كامل را رئيس شرطه نمود و كيسان ابو عمره را رئيس نگهبانان . آنگاه بار داد و اشراف شهر را به مجلس خود آورد . مختار ، عبد اللّه بن الحارث برادر مالك اشتر را به حكومت ارمينيه فرستاد و محمد بن عمير بن عطارد را به آذربايجان و سعد بن حذيفة بن اليمان را به حلوان و او را به قتال با كردان و امن ساختن راهها فرمان داد . و عبد الرحمان بن سعيد بن قيس را حكومت موصل داد و اسحاق بن مسعود را حكومت مداين .
--> [ ( 1 ) ] حجاز . [ ( 2 ) ] ربع . [ ( 3 ) ] عمر . [ ( 4 ) ] احمد .