اين واقعيّت حسّاس توجّه نمىكنند كه مشكل اصلى نهضت حسين ( ع ) سلطهء اموى و بدتر از آن تربيت اموى بود كه با رهبرى دقيق حكومت بيست سالهء معاويه ، جهان اسلام را از مسير درست دور و به مسير خود نزديك كرده بود و با نبوغ شيطانىاش ، هم نظام زندگى توده‌ها را و هم نظام فكرى آنها را مسخّر نموده بود و بسيارى از آنها را مشابه و موافق با يزيد ساخته بود . . . . نشانهء روشن اين واقعيّت اين است كه : حسين ( ع ) و همراهانش با مباشرت متنفّذان كوفه - كه رشوه‌هاى كلان گرفتند و حتّى با شركت بسيارى از دعوت‌كنندگان كوفه كه رشوه‌هاى كلان نگرفتند - به قتل رسيدند ؛ نشانهء ديگر اين است كه پس از يزيد كه هلاك شد و پسر او معاويه نيز به خاطر جنايت‌هاى او استعفا كرد ، باز خطّ مشى حكومت اموى تا مدّتى ادامه يافت . . . . « 1 » مؤلّف مهم‌ترين عوامل پيروزى قيام حسين بن على ( ع ) را در دو عامل جستجو مىكند : اهمّ عوامل پيروزى قيام امام حسين ( ع ) دو چيز بود : عامل اوّل اين بود كه قيام حسين ( ع ) حق بود ، حقّى كه براى افكار عمومى به ويژه در مقايسه با يزيد ننگين و حكومت آشكارا ضدّ اسلام او روشن بود . . . . عامل دوّمى كه در پيروزى قيام حسين ( ع ) بسيار مؤثّر بود ، روش آشكارا ضدّ اسلامى و تنفّرانگيز حكومت يزيد بود . . . . « 2 » مؤلّف ، ايران را به عنوان كانون اصلى نهضت‌هاى ضدّ اموى معرّفى مىكند : . . . اين موضوع شايان توجّه است كه كانون اصلى بيشتر نهضت‌هاى ضدّ اموى به خصوص در مرحلهء بارورىاش ، منطقهء خراسان در شرق ايران بود . از آن جا بود كه پيروان خاندان پيغمبر ( ص ) يعنى شيعه ، حركت قاطع و روزافزون خود را آغاز كردند و جوامع اسلامى را بر ضدّ حكومت اموىها مجهّز ساختند و در مسير پيروزى نهايى پيش بردند ، و اين يكى از افتخارات ايرانيان است كه توانستند پرچم انقلاب اسلامى را على رغم خفقان شديد حكومت اموىها در همه جا به اهتزاز درآورند و با بسيج به موقع و مؤثّر توده‌هاى مسلمان بر ضدّ اموىها ، سيطرهء آنان را و آثار شوم هزار ماههء آنان را ريشه‌كن نمايند . « 3 » مؤلّف ، خطر اصلى حكومت اموى را ضمن بررسى اقوالى كه در اين زمينه هست ، نشان مىدهد :

--> ( 1 ) . همان ، ص 286 . ( 2 ) . همان ، ص 421 - 424 . ( 3 ) . همان ، ص 459 .