2 - 23 . بررسى محتوايى فرسان الهيجاء مؤلّف ، مطالب بسيارى از مورّخان و مقتل نويسان و راويان احاديث نقل مىكند كه از نقاط قوّت اين اثر به شمار مىرود و احاطهء مؤلّف را بر متون تاريخى و روايى نشان مىدهد و هنگامى كه در مقام اثبات و يا ردّ مبطلى برمىآيد ، نوشتار او جنبهء تحليلى به خود مىگيرد . براى كسانى كه در جستجوى شناخت بيشترى از اصحاب فداكار امام حسين ( ع ) هستند ، مطالعهء اين كتاب بسيار آموزنده و راهگشا است . 24 . كلّياتى دربارهء كتاب نهضت حسينى « بررسى و تحقيق پيرامون نهضت حسينى » تأليف سيّد على فرحى ، داراى مطالب سودمند و متنوّعى است كه در پنج بخش تدوين شده است . بخش اوّل در مورد ( بنى اميّه و مسايل خلافت اسلامى ) ، بخش دوم دربارهء ( دو سازمان متضاد در محيط اسلام ) ، بخش سوم پيرامون ( تشريح علل قيام حسين ( ع ) ) ، بخش چهارم با عنوان ( چگونه قيام حسين ( ع ) پيروز شد ؟ ) و بخش پنجم آن به تجزيه و تحليل ( مكتب حسين ( ع ) ) پرداخته است . مؤلّف ، بر اين باور است كه واقعهء كربلا و ساير رخدادهاى تاريخ اسلام ريشه در مسألهء خلافت و خلفا داشته است : . . . جريان كربلا ؛ بيش از هر چيز با مسألهء خلافت و خلفا بستگى دارد ، بلكه چنان كه خواهيم ديد جريان كربلا زاييدهء اين مسأله مىباشد . اگر اين مسأله نبود ، جريان كربلا دست كم با آن خصوصيات پيش نمىآمد ، و نه تنها جريان كربلا ، بلكه همهء جريان‌هاى خوب و بدِ تاريخ اسلام و همهء مذهب‌هاى درست و نادرست اسلام ، و به طور كلّى نظام و فرهنگ و تاريخ و خطّ سير اسلام ، بيش از حدّ تصوّر مردم با مسألهء خلافت و خلفا ارتباط دارد . بدون بررسى اين مسأله ممكن نيست شناخت درستى نسبت به جريان‌هاى مهمّ اسلامى به ويژه جريان قيام و قتل حسين ( ع ) به دست آيد . دانشمندان منصف سنّى هم مانند « علائلى » و حتّى برخى از دانشمندان متعصّب سنّى مانند « شهرستانى » به اين واقعيّت تصريح مىكنند كه در همهء دگرگونىهايى كه در طول تاريخ اسلام ، چه در ميدان عقيده و چه در ميدان سياست به وجود آمده ، از صدر اسلام ريشه مىگيرد . رك : الحسين علائلى ، ص 1 . « 1 »

--> ( 1 ) . بررسى و تحقيق پيرامون نهضت حسينى ، سيّد على فرحى ، ص 12 - 13 .