پژوهشكده تحقيقات اسلامى سپاه

132

پژوهشى در مقتلهاى فارسى ( فارسي )

انشاء اللّه . بنابراين سنّ « علىّ اكبر » بيست و پنج سال بوده و بعضى زياده نوشته‌اند و نسلى از او نماند ؛ و امّا بودنِ ( علىّ اكبر ) صاحب ولد و عيال ( / داراى فرزند و همسر ) در كربلا معيّن نيست و اگر چه از فقرهء زيارتى در مزار « بحار » مىنُمايد كه مُتَزَوِّج بوده ، و بودن والدهء واجدهء ( / ماجدهء ) او در كربلا مذكور در كتب معتمده نيست . بلكه مظنون ، خلاف اوست . « 1 » 11 . كلّياتى دربارهء « كربلا چه گذشت ؟ » ( ترجمهء نفس المهموم ) مرحوم حاج شيخ عبّاس قمى ، مقتل « نَفَس المهموم » را به زبان عربى تأليف كرد و در نگارش آن بنا به نوشتهء خودش در مقدّمهء كتاب ، از كتب معتبر زير استفاده كرده است : 1 - « ارشاد » از شيخ مفيد ( متوفّاى 413 ه ق ) . 2 - « ملهوف » از سيّد بن طاووس ( متوفّاى 664 ه ق ) . 3 - « تاريخ طبرى » از محمّد بن جرير طبرى ( متوفّاى 310 ه ق ) . 4 - « تاريخ كامل » از علىّ بن ابى الكرم معروف به ابن اثير جزرى ( متوفّاى 630 ه ق ) . 5 - « مقاتل الطّالبين » از علىّ بن حسين اموى معروف به ابو الفرج اصفهانى ( متوفّاى 356 ه ق ) . 6 - « مروجُ الذّهب و معادن الجواهر » از ابى الحسن علىّ بن حسين مسعودى ، معاصر ابو الفرج اصفهانى . 7 - « تذكرة خواصّ الامّة » ، از سبط بن جوزى ( متوفّاى 654 ه ق ) . 8 - « مطالب السّئول مناقب آل الرسول » از محمّد بن طلحهء شافعى . 9 - « فصول المهمّة » از ابن صبّاغ مالكى ( متوفّاى 858 ه ق ) . 10 - « كشف الغمّه » از علىّ بن عيسى اربلى ( سال تأليف : 687 ه ق ) . 11 - « عقد الفريد » از ابن عبد ربّه مالكى اندلسى ( متوفّاى 338 ه ق ) . 12 - « احتجاج » از احمد بن علىّ بن ابى طالب طبرسى ، استاد ابن شهرآشوب . 13 - « مناقب » از محمّد بن علىّ بن شهرآشوب سَروى مازندرانى ( متوفّاى 588 ه ق ) . 14 - « روضة الواعظين » از شيخ شهيد محمّد بن حسن بن على فارسى ، معروف به فتال نيشابورى ، استاد ابن شهرآشوب .

--> ( 1 ) . همان ، ص 167 .