التواريخ را دربارهء وى تكرار كرده‌اند . « 1 » سعد بن حارث « 2 » انصارى سعد و [ ابو ] الحَتُوف از شهداى نيك‌فرجام كربلايند . اين دو برادر كه بر مذهب خوارج « 3 » بودند ، با لشكريان عمر سعد ، از كوفه به كربلا آمدند . بعد از ظهر عاشورا ، با شنيدن نداى استغاثهء امام حسين عليه السلام و صداى گريهء كودكان و زنان اهل بيت عليه السلام ، هدايت الهى نصيب آنان گرديد ، از گمراهى نجات يافته ، به يارى حقّ شتافتند و با دشمنان امام عليه السلام به جنگ برخاستند . اين دو ، پس از كشتن ومجروح كردن جمعى از افراد دشمن ، خود نيز به شهادت رسيدند . « 4 » محقّق شوشترى ، پس از نقل پاره‌اى از مطالب پيش گفته ، از كتاب « تنقيح المقال » ، به نقد آن پرداخته مىنويسد : مؤلف ( مامقانى ) سند گفته‌هايش را نياورده است ؛ و از اين گذشته ، همراهى كسى كه مذهب خوارج دارد ، با ابن‌سعد ، نامعقول است . زيرا خوارج ، حتّى در جنگ با كافران ، به ستمگران كمك نمىكردند ؛ تا چه رسد در جنگ با امام حسين عليه السلام . همچنين ، كسانى كه شعارشان « لا حُكْمَ الَّا لِلَّهِ » بوده چگونه ممكن است حسين بن على عليه السلام را يارى داده باشند ، با اين‌كه مىدانستند او همانند پدرش ، تحكيم به كتاب خدا را جايز مىشمارد . محقق نام برده ، در پايان نتيجه مىگيرد كه وجود چنين اصحابى براى امام حسين عليه السلام نامعلوم است . « 5 » در پاسخ اين محقق بزرگوار ممكن است گفته شود : گرچه مؤلف تنقيح المقال

--> ( 1 ) . وسيلة الدارين ، ص 148 ؛ فرسان الهيجاء ، ج 1 ، ص 155 ؛ رمز المصيبة ، ج 2 ، ص 145 ؛ ياران پايدار ، ص 73 . ( 2 ) . برخى پدرش را حرث گفته‌اند ( ابصارالعين ، ص 159 ) . ( 3 ) . به آنان « حروريّه » و « مُحَكِّمَة » نيز گفته مىشود . ( لغت‌نامه دهخدا ، مادهء مُحَكِّمة ) . اينان كسانى بودند كه در جنگ‌صفين ، موضوع حكميّت را نپذيرفتند و با سر دادن شعار لا حُكْمَ الَّا لِلَّهِ ( حكم و فرمان ، تنها از آنِ خداست . ) مخالفتشان را با آن ابراز داشتند . ( لغت‌نامه دهخدا ، مادهء خوارج ) . ( 4 ) . تسمية مَنْ قُتِلَ مع الحسين عليه السلام . . ، ش 54 و 55 ؛ الحدائق الورديّة ، ص 104 ؛ تنقيح المقال ، ج 2 ، ص 12 و ج 3 ، ص 10 ؛ ابصارالعين ، ص 159 ، 222 ، 223 ، مركز الدراسات الاسلامية لحرس الثورة ؛ نيز ر . ك . الكنى و الالقاب ، ج 1 ، ص 45 ؛ اعيان الشيعة ، ج 1 ، ص 611 و ج 2 ، ص 319 ؛ مقتل الحسين عليه السلام مقرّم ، ص 240 ، منشورات شريف رضى . ( 5 ) . قاموس الرجال ، ج 5 ، ص 28 .